Μνημεία και μνήμες της Κύπρου στο Κιλκίς

Το περασμένο σαββατοκύριακο βρέθηκα στο Κιλκίς, καλεσμένος των Δήμων του Κιλκίς και της Λύσης και των δημάρχων τους, Δημήτρη Κυριακίδη και Ανδρέα Καουρή, για τις εκδηλώσεις στη μνήμη του Γρηγόρη Αυξεντίου στην πόλη του Κιλκίς και στο ακριτικό χωριό Ακρίτας, που απλώνεται μερικές δεκάδες μέτρα από τα σύνορα με την πρώην Γιουγκοσλαβία. Η κεντρική εκδήλωση […]

Από την Ελληνική Επανάσταση στην ΕΟΚΑ: Ο Γρηγόρης Αυξεντίου και το 1821

1η Απριλίου σήμερα και αναδημοσιεύω από το βιβλίο μου Πτυχές και διαθλάσεις του κυπριακού 1821: Πρόσωπα, σχέδια και σκιές, Λευκωσία: Ρίζες, 2022, μικρό απόσπασμα που δείχνει πόσο καθόρισε η Ελληνική Επανάσταση του 1821 τον Γρηγόρη Αυξεντίου, από το κεφαλοχώρι της Μεσαορίας, τη Λύση, έναν από τους πιο σημαντικούς αγωνιστές της ΕΟΚΑ και του Αγώνα του […]

Ξεχασμένοι Κύπριοι Αγωνιστές του 1821. Οι πρώτοι συνταξιούχοι του Αγώνα και οι δάσκαλοι

Η πρόσφατη επέτειος των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 στάθηκε η αφορμή για δημοσιεύσεις και νέες εκδόσεις για πολλές πτυχές του αγώνα της ανεξαρτησίας. Ανάμεσα στις βιβλιογραφικές προσθήκες και έργα για την κυπριακή συμμετοχή στο 1821 ή τον αντίκτυπο της Ελληνικής Επανάστασης στην Κύπρο, είναι και το δικό μου βιβλίο […]

Νέο βιβλίο για τον εθελοντισμό στη δεκαετία του 1910

Κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες στη Θεσσαλονίκη, από τις εκδόσεις Επίκεντρο ο συλλογικός τόμος που επιμελήθηκαμε με τον καλό συνάδελφο και φίλο Νικόλα Μανιτάκη, με τίτλο «Εθνική συστράτευση και διεθνιστική αλληλεγγύη. Έλληνες και ξένοι εθελοντές στα μέτωπα των πολέμων στη δεκαετία του 1910». Ο τόμος περιλαμβάνει την Εισαγωγή των δύο επιμελητών και τα ακόλουθα κεφάλαια Εθελοντές […]

Έφυγε η πανεπιστημιακή μας δασκάλα Άρτεμη Ξανθοπούλου -Κυριακού

Μια δυσάρεστη είδηση έφτασε από τη Θεσσαλονίκη, ο θάνατος της ομότιμης καθηγήτριας του ΑΠΘ Άρτεμης Ξανθοπούλου-Κυριακού. Η κυρία Ξανθοπούλου υπήρξε αγαπημένη καθηγήτρια για πολλές σειρές ιστορικών και φιλολόγων που αποφοίτησαν από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ. Ήταν ένας γλυκύτατος άνθρωπος που ενέπνεε και παρέδιδε μαθήματα ήθους και ευγένειας. Και αντιμετώπιζε τις όποιες (πολλές) δυσκολίες και […]

Πίτσα Γαλάζη: αγαπημένη και κεχαριτωμένη φωνή

Έφυγε χτες από τα εγκόσμια, 14 Φεβρουαρίου 2023, μια από τις σπουδαιότερες Ελληνίδες ποιήτριες της Κύπρου, η Πίτσα Γαλάζη. Γεννημένη στη Λεμεσό το 1940 η Καλλιόπη Μόρτη-Σωτηρίου, εξαιτίας της εργασίας του πατέρα της, έζησε τα παιδικά της χρόνια στην Πιτσιλιά (κυρίως στο Παλαιχώρι αλλά είχε έντονες μνήμες και από τον Αγρό, την Άλωνα του Τηλέμαχου […]

“Όλοι εις τας κάλπας”. Εκλογικό εγερτήριο (του 1901…)

Για τις σημερινές εκλογές δημοσιεύω από το προσωπικό μου αρχείο ένα όμορφο μονόφυλλο του Σεπτεμβρίου του 1901. Κυκλοφόρησε ως παράρτημα της εφημερίδας “Ευαγόρας”, του Νικόλαου Καταλάνου τη μέρα των βουλευτικών εκλογών (Πέμπτη, 27 Σεπτεμβρίου 1901). Ήταν οι πρώτες εκλογές στη νεότερη ιστορία της Κύπρου με τόσο μεγάλο ενδιαφέρον και συμμετοχή και έγιναν σε κλίμα πόλωσης […]

Ανδρέας Παστελλάς (1932-2013)

Συμπληρώνονται αύριο, 12 Φεβρουρίου 2023, μέρα του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών, δέκα χρόνια από την εκδημία του φιλόλογου και ποιητή Ανδρέα Παστελλά. Αντί μνημοσύνου σε έναν σπουδαίο πνευματικό άνθρωπο αναδημοσιεύω εδώ το άρθρο μου «Ανδρέας Παστελλάς (1932-2013)» περ. Τετράδια, τεύχ. 62-63 (Καλοκαίρι – Φθινόπωρο 2013), σσ. 173-176. “Έφυγε από τη ζωή στις 12 Φεβρουαρίου […]

Τα πρωτοσέλιδα του ενωτικού δημοψηφίσματος του 1950

15 Ιανουαρίου σήμερα, και είναι ευκαιρία να δούμε τα πρωτοσέλιδα των κυπριακών εφημερίδων του 1950, όταν οι Έλληνες και οι Ελληνίδες της Κύπρου ψήφισαν μαζικά και καθολικά υπέρ της ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα, στο δημοψήφισμα που οργάνωσε η Εθναρχία, αφού οι αποικιακές αρχές αρνούνταν να παραχωρήσουν την αυτοδιάθεση στον κυπριακό λαό ώστε να […]

Από τις σχέσεις του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου με την Κύπρο

Απεβίωσε ψες, 10 Ιανουαρίου 2023, ο Κωνσταντίνος, τέως και τελευταίος βασιλιάς της Ελλάδος. Γεννημένος το 1940 στην Αθήνα, ακολούθησε την περιπετειώδη διαφυγή της βασιλικής οικογένειας μετά την εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα και επανήλθε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και την επιστροφή του Γεωργίου Β΄ στον θρόνο του. Διάδοχος από τα επτά του […]