Σαλαμίς, όνομα νησιωτικόν

Από όσα ξεχωρίσαμε αυτό το καλοκαίρι, ήταν και η ανακοίνωση ότι ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου (ΘΟΚ) θα ανεβάσει τον «Ιππόλυτο» του Ευριπίδη στο αρχαίο θέατρο της Σαλαμίνας, στην κατεχόμενη Αμμόχωστο. Η «άλλη Σαλαμίνα», είναι η κυπριακή πόλη με τη μεγαλύτερη ιστορία. Συνδεδεμένη με τον Τεύκρο, αδελφό του Αίαντα και τον Τρωικό πόλεμο, ενέπνευσε τους αρχαίους τραγικούς, και ειδικότερα τον Ευριπίδη, ενώ στον 4ο αιώνα π.Χ. ο βασιλιάς της Ευαγόρας υμνήθηκε από τον Ισοκράτη και τιμήθηκε από τους Αθηναίους. Αιώνες αργότερα, στην Αγγλοκρατία, η Σαλαμίνα αναδείχθηκε σε σύμβολο της ελληνικότητας  του νησιού. Οι συμβολισμοί για τον ενωτικό αγώνα ανανεώθηκαν από τον ποιητικό λόγο του Γιώργου Σεφέρη στην «Ελένη». Το ίδιο ποίημα, που ξεκινά με το «ες γην εναλίαν Κύπρον» της Ευριπίδειας Ελένης, απέκτησε νέους αντικατοχικούς συμβολισμούς ύστερα από την τουρκική εισβολή του 1974 και τα τραγικά της επακόλουθα.

Παράλληλα, η Σαλαμίνα είναι μια λέξη – μύθος, τόσο για την ιστορία της κυπριακής αρχαιολογίας, όσο και για το σύγχρονο κυπριακό θέατρο. Αυτό οφείλεται αντίστοιχα, κατά κύριο λόγο, στη δράση και στο έργο δύο συγχωριανών, από το Τρίκωμο, του αρχαιολόγου Βάσου Καραγιώργη και του αείμνηστου φιλόλογου, Παναγιώτη Σέργη.

Τα παραπάνω εξηγούν, πολύ συνοπτικά, τη μεγάλη συγκίνηση που θα ένιωθε κάθε Έλληνας Κύπριος, αν αξιωνόταν να ακούσει ξανά τον λόγο του Ευριπίδη στη Σαλαμίνα, σε μια ελεύθερη πατρίδα. Όμως, ο τρόπος εξαγγελίας και προγραμματισμού (;) της παράστασης προκαλεί ερωτηματικά και δημιουργεί αγανάκτηση για την προχειρότητα με την οποία λαμβάνονται κρίσιμες αποφάσεις για το Κυπριακό. Η παράσταση του κρατικού μας θεάτρου, στην κατεχόμενη από τον τουρκικό στρατό περιοχή, εξαγγέλθηκε για τις 11 Σεπτεμβρίου 2015(με ένα σιβυλλικό «ίσως») από την κυρία Αντρούλα Βασιλείου, «συμπρόεδρο της [δικοινοτικής] τεχνικής επιτροπής για τον πολιτισμό» στις 29 Ιουλίου 2015. Μέχρι σήμερα από τον ΘΟΚ τηρείται, περιέργως, σιγή ιχθύος. Ελπίζουμε αυτό να αποτελεί ένδειξη ότι έγιναν δεύτερες σκέψεις και ματαιώθηκε η παράσταση στη Σαλαμίνα, αν και οι πληροφορίες αναφέρουν ότι προγραμματίζεται κανονικά. Το (διορισμένο από την κυβέρνηση Αναστασιάδη) συμβούλιο του ημικρατικού ΘΟΚ έχει ρωτηθεί και έχει συμφωνήσει; Ο αρμόδιος υπουργός Παιδείας; Οι διπλωμάτες του Υπουργείου Εξωτερικών; Πρόκειται για ιδέα και απόφαση της κυρίας Βασιλείου; Μα, τότε, ποιος κυβερνά, τελικώς, αυτόν τον τόπο; Αντιστρέφοντας τη γνωστή ρήση του Αλέκου Μαρκίδη (2003), ότι οι «πολίτες δεν αναγνωρίζουν κράτη», υποβάλλεται σήμερα το απλοϊκό ερώτημα στην κυβέρνηση (αλλά και στον γενικό εισαγγελέα): «Οι κρατικοί οργανισμοί “αναγνωρίζουν κράτη”;» Δεν είναι ποινικά κολάσιμη μια τέτοια παράσταση; Ποιος αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη;

Πέρα από τις – πρόδηλες – πολιτικές διαστάσεις και την υποχρέωση προστασίας της κρατικής υπόστασης της χώρας, η κυβέρνηση οφείλει να στηρίξει και όχι να υπονομεύσει τους πολυετείς αγώνες των Κυπρίων αρχαιολόγων, με τη συμπαράσταση των συναδέλφων τους στην Ελλάδα και διεθνώς και του Υπουργείου Εξωτερικών, για τη διάσωση του αρχαιολογικού χώρου της Σαλαμίνας και εναντίον της ανήθικης λεηλασίας του ανασκαφικού έργου του Βάσου Καραγιώργη από «αρχαιολόγους – πειρατές» του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, υπό την προστασία του κατοχικού στρατού.

Είναι χαρμόσυνο γεγονός ότι μετά την εκλογή του Μουσταφά Ακκιντζί ο Νίκος Αναστασιάδης αγάπησε το θέατρο και τον πολιτισμό και δίνει τακτικά το παρόν του σε θεατρικές παραστάσεις και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Ελπίζουμε ότι ο, φιλόμουσος πλέον, πρόεδρος της Δημοκρατίας θα αφουγκραστεί την αγωνία των Κυπρίων αρχαιολόγων και ειδικότερα του Βάσου Καραγιώργη, ενός ανθρώπου που έχει συνδέσει τη ζωή του με τη Σαλαμίνα και έχει ανακαλύψει και αποκαλύψει το αρχαίο θέατρό της, και δεν θα επιτρέψει τη σχεδιαζόμενη παράσταση.

Δημοσιεύθηκε στην εφημ. «Ο Φιλελεύθερος» στις 29 Αυγούστου 2015

Σχολιάστε..

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s