Κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες στη Θεσσαλονίκη, από τις εκδόσεις University Studio Press το νέο βιβλίο του ομότιμου καθηγητή του ΑΠΘ, ιστορικού Ι. Κ. Χασιώτη, με τίτλο Νήσος χαρίεσσα: Η Κύπρος στον ιδεολογικό και πολιτικό ορίζοντα της Ευρώπης (1571-1878). Πρόκειται για ένα ογκώδη τόμο, 728 σελίδων, τον οποίο αφιερώνει ο συγγραφέας στη μνήμη του Θεόδωρου Παπαδόπουλλου, του καλύτερου από τους Κύπριους φίλους του. «κορυφαίου μελετητή της ιστορίας και του πολιτισμού της Κύπρου» όπως τον χαρακτηρίζει.
Για το περιεχόμενο του βιβλίου δεν θα γράψω αναλυτικά στο παρόν σημείωμα. Μόλις άρχισα να διαβάζω το βιβλίο και γεροί να είμαστε, θα μας δοθεί η ευκαιρία να μιλήσουμε για αυτό στις παρουσιάσεις του, που προγραμματίζονται στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και στη Λευκωσία. Αντιγράφω μόνο τους τίτλους των οκτώ κεφαλαίων του βιβλίου:
Στην ηχώ της Ναυπάκτου, Αμφισβητήσεις της νέας κυριαρχίας, Σταυροφορική ιδεολογία και πολιτική ασυμμετρία, Διακυμάνσεις στο οικονομικό, σταθερές στο πολιτικό πεδίο, Προσκυνητές, ιεραπόστολοι και θρησκευτικό προτεκτοράτο, Στις πρώτες μεγάλες κρίσεις του Ανατολικού ζητήματος, Επιστημονικές αποστολές και αποικιοκρατικές πρωτοβουλίες, Τα μακροχρόνια προμηνύματα της επερχόμενης Αλβιόνας και Συγκεφαλαίωση. Το βιβλίο συμπληρώνουν Πηγές και βιβλιογραφία 80 σελίδων, το Ευρετήριο και Χάρτες και εικόνες, που αναζητήθηκαν με μόχθο και επιλέχθηκαν ανάμεσα σε δεκάδες άλλες.
Πρόκειται για το τρίτο μνημειώδες έργο του οτρηρού δασκάλου μας τα τελευταία έντεκα χρόνια, από τον ίδιο εκδοτικό οίκο, στη Θεσσαλονίκη. Είχαν προηγηθεί το 2015 το «Αδελφά έθνη εν μέσω θυέλλης: Αρμένιοι και Έλληνες στις μεγάλες κρίσεις του Ανατολικού Ζητήματος (1856-1914)» και το 2022 το «Ο Οδυσσέας στις θάλασσες του Νότου: Η ελληνική παρουσία στις υπερπόντιες κτήσεις της Ισπανίας (16ος – 17ος αι.)».
Ως προς την κυπριακή του βιβλιογραφική συνεισφορά, σ’ αυτήν ξεχωρίζουν τα δύο βιβλία του στο Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών, το μακρινό 1972 και το 2000, με την έκδοση και την επιμέλεια ισπανικών εγγράφων της κυπριακής ιστορίας και το κεφάλαιό του στον έκτο τόμο της Ιστορίας της Κύπρου που επιμελήθηκε ο Θ, Παπαδόπουλλος, με τίτλο «Η αμφισβήτηση της οθωμανικής κυριαρχίας στην Κύπρο και η πολιτική των ευρωπαϊκών δυνάμεων (1571-1878)».
Για το βιβλίο, που αποτελεί σταθμό στην κυπρόλογική ιστοριογραφία θα τα ξαναπούμε σύντομα, και από τις στήλες του «Περί Ιστορίας». Σημειώνω μόνο, προς το παρόν, ότι είναι ένα ακόμη βιβλίο – μάθημα ενός από τους πιο παραγωγικούς και δημιουργικούς σύγχρονους Έλληνες ιστορικούς. Μάθημα ως προς τη μέθοδο, την αυστηρή τήρησή της, την εργτικότητα, την αναζήτηση πηγών και βιβλιογραφίας, τον παροιμιώδη ζήλο του συγγραφέα στην έρευνα, την αγάπη του στην Κύπρο, τη διαρκή ένταξη του τοπικού στο διεθνές περιβάλλον, την ευχάριστη στον αναγνώστη γραφή, προϊόν μιας αξιοζήλευτης παιδείας και μιας τεράστιας φιλολογικής σκευής. Και μια επιβεβαίωση του ασίγαστου πάθους του για τη δουλειά του.
Κύριε Χασιώτη, σας ευχαριστούμε πολύ!
Στο εξώφυλλο του βιβλίου, Ανώνυμη Λευκωσιάτισσα βάζει φωτιά στην πυριδαποθήκη της οθωμανικής γαλέρας που θα την οδηγούσε σκλάβα στην Κωνσταντινούπολη.
