Η «Κυρά της Λαπήθου» του Γιάννη Νικολάου

Κυκλοφόρησε πριν μερικούς μήνες (Δεκ. 2020) σε δεύτερη έκδοση, από τις εκδόσεις Ηλίας Επιφανίου, το βιβλίο του δημοσιογράφου Γιάννη Νικολάου «Η κυρά της Λαπήθου» (πρώτη έκδοση 2011). Πρόκειται για ένα σημαντικό βιβλίο, προϊόν συστηματικής έρευνας για τη Λαπηθιώτισσα Ευφροσύνη Προεστού, μια από τις μεγάλες ηρωίδες του 1974, που με κίνδυνο της ζωής της προστάτευσε δώδεκα […]

Της Λαπήθου της μυροβόλου

Στη μνήμη του Λαπηθιώτη Φρίξου Καϊμακάμη (1924-2021), ακριβού και αγαπημένου φίλου, που απεβίωσε στις 4 Αυγούστου 2021 Σαν σήμερα, στις 6 Αυγούστου 1974 ο τουρκικός στρατός κατέλαβε τις κωμοπόλεις της Λαπήθου και του Καραβά, καταπατώντας την «εκεχειρία» που είχε συμφωνήσει από τις 22 Ιουλίου 1974. Την αγαπημένη γενέτειρα της Λαπήθου είχε επισκεφθεί το 1952 ο […]

Για τον Νίκο Α. Ρολάνδη (1934-2021)

Στη μνήμη του Νίκου Α. Ρολάνδη, που σήμερα το πρωί μάθαμε ότι έφυγε από τη ζωή, δημοσιεύω αποσπάσματα από την ομιλία μου στην παρουσίαση του βιβλίου του με τίτλο «Ματιές στη ζωή και στην ιστορία» (Λευκωσία: Ηλίας Επιφανίου, 2019) που έγινε στη Λευκωσία στις 16 Μαΐου 2019, πριν δυο χρόνια. «Ο Νίκος Α. Ρολάνδης, γεννήθηκε […]

Του παπαΧαράλαμπου, του Λαπηθιώτη ιερέα του Ορχομενού

Δύσκολο και βαρύ το φετινό Πάσχα, το δεύτερο της πανδημίας. Χτες το μεσημέρι ένας καλός φίλος από την Αλίαρτο με πληροφόρησε για τον θάνατο του συγχωριανού μου, ιερέα Χαράλαμπου Χατζηχαραλάμπους, στο Νοσοκομείο της Λειβαδιάς. Ακολούθησε, το απόγευμα, το επιβεβαιωτικό τηλεφώνημα από έναν συγχωριανό από το Λονδίνο και σήμερα, πριν από λίγο, ήρθε και η στερεότυπη […]

Ο ποιητής Βάσος Λυσσαρίδης

Στη μνήμη του γιατρού Βάσου Λυσσαρίδη, που έφυγε από τη ζωή σήμερα το απόγευμα, τρεις βδομάδες πριν κλείσει τα 101 του χρόνια παραθέτω ένα απόσπασμα από την ομιλία μου στην παρουσίαση της δίτομης ποιητικής του συλλογής, με τίτλο «Δηλώνω παρών» (έκδοση Ιδρύματος Λυσσαρίδη, σε επιμέλεια Μάρως Αδαμίδου), στην εκδήλωση που έγινε στη Λευκωσία στις 20 […]

“Τρεις σκάλες Ιστορία”, ένα μυθιστόρημα για τον πόνο και τις σιωπές της κυπριακής τραγωδίας του 1974

Κυκλοφόρησε πριν από μερικές βδομάδες (Νοέμβριος 2020) από τις εκδόσεις Καστανιώτης, στην Αθήνα, το μυθιστόρημα του Σταύρου Χριστοδούλου “Τρεις σκάλες Ιστορία”. Πρόκειται για το τρίτο μυθιστόρημα του γνωστού Κύπριου δημοσιογράφου (γενν. 1963). Αυτή τη φορά ο Χριστοδούλου επιλέγει καθαρά “κυπριακό” θέμα, μάλιστα για μια από τις πιο λεπτές και συγκλονιστικές πτυχές του δράματος και των […]

Ένας Κύπριος εθελοντής στη Θεσσαλονίκη (Νοέμβριος 1912)

Ανάμεσα στους Έλληνες στρατιώτες που εισήλθαν στη μακεδονική πρωτεύουσα με την ελληνικό στρατό κατά τις πρώτες βδομάδες μετά την απελευθέρωσή της (βράδυ της 26ης Οκτωβρίου 1912) ήταν και μερικοί μεμονωμένοι Κύπριοι εθελοντές. Ένας από αυτούς ήταν και ο φοιτητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Ιωάννης Πηγασίου (1886-1939), από τον Καραβά της επαρχίας Κερύνειας. Ένα […]

Δημήτρης Τσιμούρης. Εκ Λαπήθου και τώρα Αγία Βαρβάρα Πάφου (1936-2020)

Έγινε χτες (13 Σεπτεμβρίου 2020) στην Αγία Βαρβάρα Πάφου η κηδεία του Δημήτρη Τσιμούρη. Ο Δημήτρης Κ. Τσιμούρης, γόνος μιας οικογένειας της Λαπηθου που έβγαλε ονομαστούς αγγειοπλάστες στο γύρισμα του 19ου αιώνα προς τον 20ό, ήταν ένας άνθρωπος που δεν σταματούσε να μελετά, να ψάχνει, να υποβάλλει ερωτήματα, να συζητά για το Κυπριακό και να […]

Ιούλιος 1974

20 Ιουλίου σήμερα, μια μέρα που σημάδεψε, το 1974, μαζί με την προηγηθείσα 15η Ιουλίου, την Κύπρο, την ιστορία της και τις ζωές μας. Στον ιστότοπο Clio Turbata (www.clioturbata.com), μια διαδικτυακή εφημερίδα και μια δεξαμενή σκέψης γύρω από την επιστήμη της Iστορίας, που δημιούργησε και διαχειρίζεται μια ομάδα συναδέλφων και νέων ιστορικών με έδρα τη Θεσσαλονίκη, με […]

Οι χρυσομηλιές ενός Κυθρεώτη φυγά των σφαγών του 1821

Ο Γεώργιος Κηπιάδης αναφέρει στο βιβλίο του για τις σφαγές του Ιουλίου 1821, ότι οι συλληφθέντες στην Κυθρέα οδηγήθηκαν στην εκτέλεση, στη Λευκωσία, την ίδια μέρα με τους προύχοντες της Λαπήθου και του Καραβά, στις 13 Ιουλίου 1821. Γράφει, συγκεκριμένα: «Αυθημερόν [13 Ιουλίου 1821] απήγαγον εις Λευκωσίαν και εκαρατόμησαν τους εκ Κυθραίας διαπρέποντας επί κτήμασι […]