Ευαγόρας Παλληκαρίδης. Ποιητής, ετών 19

Συμπληρώνονται στις 14 Μαρτίου εξήντα χρόνια από τον τελευταίο απαγχονισμό αγωνιστή της ΕΟΚΑ, του νεότερου από τους εννιά συνολικά που οδηγήθηκαν στο ικρίωμα των Κεντρικών Φυλακών κατά το 1955-1959. Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης γεννήθηκε στην Τσάδα στις 27 Φεβρουαρίου 1938. Πατέρας του ήταν ο Μιλτιάδης Παλλήκαρος από τον Λάρνακα Λαπήθου, με λαπηθιώτικη καταγωγή, αστυνομικός στο επάγγελμα και μητέρα του η Αφροδίτη Παπαδανιήλ, κόρη του ιερέα της Τσάδας.

Ο Ευαγόρας, σύμφωνα με όσα έχουν καταγράψει τα αδέλφια, οι δάσκαλοι, οι συμμαθητές και οι βιογράφοι του, από το Δημοτικό Σχολείο της Τσάδας έδειξε ιδιαίτερη έφεση στο διάβασμα και στη λογοτεχνία. Το 1949 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Πάφο, όπου τον Σεπτέμβριο του 1950 ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης γράφτηκε στο Ελληνικό Γυμνάσιο. Η επίδοσή του στα μαθήματα των πρώτων πέντε γυμνασιακών τάξεων, όπως αυτή φαίνεται από τους βαθμούς του, ήταν μέτρια ως καλή. Εξαίρεση τα Αγγλικά, όπου έδειχνε σκανδαλώδη αδιαφορία, και η Γυμναστική, αφού ήταν άριστος αθλητής με διακρίσεις και στους Παγκύπριους μαθητικούς αγώνες.

Η ζωή του σημαδεύτηκε από τα επεισόδια στις εκδηλώσεις για τη στέψη της βασίλισσας της Αγγλίας Ελισάβετ, τον Ιούνιο του 1953. Τότε ο δεκαπεντάχρονος Ευαγόρας ανέβηκε στον ιστό στο Ιακώβειο Γυμναστήριο και κατέβασε την αγγλική σημαία μέσα σε επευφημίες του μαθητόκοσμου του Κτήματος, δίνοντας ουσιαστικά το σύνθημα για την έναρξη άγριων συγκρούσεων με τις αστυνομικές δυνάμεις. Ήταν η αιτία της πρώτης του σύλληψης από την αποικιακή Αστυνομία.

Την ίδια εποχή, κατά το 1954-1956, η ζωή του Ευαγόρα κατακλύζεται από στίχους. Γίνεται γνωστός στον μικρόκοσμο του Γυμνασίου για την ποιητική του φλέβα, γράφει στίχους παντού, σε τετράδια, στα περιθώρια των σχολικών του βιβλίων, στα νεανικά λευκώματα των συμμαθητών και συμμαθητριών του. Ερωτεύεται, γράφει ερωτικά ποιήματα, χαρίζει λουλούδια στις μούσες του, περνά ατέλειωτες ώρες σε ρομαντικούς περιπάτους με τα κορίτσια που αγάπησε στην εφηβεία του. Θα τον κέρδιζε, τελικώς, ο έρωτας της πατρίδας. Τον Μάρτιο του 1955 πρωτοστάτησε σε νέα μαχητική διαδήλωση στην Πάφο, με την ευκαιρία της δίκης των συλληφθέντων για την υπόθεση του πλοιαρίου «Άγιος Γεώργιος», στη Χλώρακα, και συνελήφθηκε ξανά από την Αστυνομία, μαζί με δεκάδες άλλους Παφίτες νέους. Αυτή τη φορά δικάστηκε, και του επιβλήθηκε χρηματικό πρόστιμο. Το καλοκαίρι του 1955 ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης αξιώθηκε να πάρει μέρος στο ταξίδι ζωής για τους τότε μαθητές των κυπριακών Γυμνασίων, στην εκπαιδευτική εκδρομή στην Ελλάδα. Σημειώνουμε ότι εξαιτίας της «κοσμίας» και όχι «κοσμιωτάτης» διαγωγής του, η αρχική απόφαση του Καθηγητικού Συλλόγου ήταν να μην επιτραπεί στον «ζωηρό» και αντισυμβατικό Ευαγόρα η συμμετοχή στην εκδρομή…

Στις 5 Δεκεμβρίου 1955 αποχαιρέτισε τους συμμαθητές του με τη γνωστή του επιστολή, όπου τους ανακοίνωνε την αναχώρησή του για το ταξίδι της αναζήτησης της Λευτεριάς. Εάν έμενε στην Πάφο, την επομένη θα δικαζόταν για συμμετοχή του σε «οχλαγωγία». Ύστερα από ένα χρόνο ελεύθερης αντάρτικης ζωής στα βουνά της Πάφου, συνελήφθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 1956 κοντά στη Λυσό. Αφού βασανίστηκε, οδηγήθηκε στη Λευκωσία, όπου δικάστηκε εσπευσμένα. Η θανατική του καταδίκη, επειδή συνελήφθηκε μεταφέροντας ένα οπλοπολυβόλο μπρεν, μια μελανή σελίδα στην ιστορία της βρετανικής δικαιοσύνης, βαραίνει τόσο τον κυβερνήτη Χάρντινγκ, όσο και την πολιτική και πολιτειακή βρετανική ηγεσία.

Στις 14 Μαρτίου 1957 (ώρα 00.02) ο ποιητής ανέβηκε στην αγχόνη ήρεμος, με την ευχή να ήταν ο τελευταίος αγωνιστής που εκτελούνταν. Έφυγε από τη ζωή στα 19 του χρόνια, «στην πιο όμορφη μέρα της ζωής του», κατανικώντας μιαν Αυτοκρατορία και έναν Στρατάρχη και αποστρέφοντας το πρόσωπό του στην ακαταμάχητη ποίηση της Άνοιξης, της νιότης και της ζωής. Επαναλαμβάνοντας, με το μαρτύριό του, τον συγκλονιστικό καζαντζακικό επίλογο στον «Τελευταίο Πειρασμό»:

«Έσυρε φωνή θριαμβευτικά: -Τετέλεσται! Κι ήταν σαν να ‘λεγε: Όλα αρχίζουν»…

Δημοσιεύθηκε στην εφημ. “Ο Φιλελεύθερος” στις 11 Μαρτίου 2017

Advertisements

Σχολιάστε..

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s