Σοφία Βέμπο και Κύπρος

Την ερχόμενη Δευτέρα, 26 Οκτωβρίου, τιμώντας την 75η επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940, το Ίδρυμα «Φώτος Φωτιάδης», διοργανώνει στην Πύλη Αμμοχώστου, στη Λευκωσία, εκδήλωση αφιερωμένη στη Σοφία Βέμπο. Οι χορωδίες του Δήμου Λευκωσίας και του Παγκυπρίου Γυμνασίου θα ερμηνεύσουν τραγούδια της Βέμπο ενώ το δεύτερο μέρος του προγράμματος, με ελληνικούς χορούς από το συγκρότημα της ΕΛΔΥΚ και προβολή ντοκιμαντέρ, θα γίνει στο κοντινό Δημοτικό Πάρκο Χρυσαλινιώτισσας, όπου βρίσκεται και το Μνημείο της Σοφίας Βέμπο (1910-1978).

Η σύνδεση της Βέμπο με τον πόλεμο του 1940-1941 και τους επετειακούς εορτασμούς της μέρας του Όχι είναι στενότατη, καθώς η ανεπανάληπτη φωνή της συνοδεύει ορισμένα από τα πιο γνωστά τραγούδια εκείνου του πολέμου, όπως το «Παιδιά της Ελλάδας, παιδιά» και το «Κορόιδο Μουσολίνι».

Λίγοι, όμως, γνωρίζουν την αγάπη και τους δεσμούς της μεγάλης τραγουδίστριας με το νησί μας. Η Βέμπο επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Κύπρο την εποχή που μεσουρανούσε στο ελληνικό τραγούδι. Η ξαφνική εμφάνισή της στο προσκήνιο, η γρήγορη επικράτησή της, τα τεράστια για την εποχή συμβόλαια για τις εμφανίσεις και τις ηχογραφήσεις της αποτελούσαν μοναδικό φαινόμενο,  ειδικά αν συνυπολογιστεί ότι δεν είχε σπουδάσει ποτέ μουσική. Η καθιέρωσή της, που ακολούθησε την κάθοδό της στην Αθήνα, από το Βόλο και τη Θεσσαλονίκη το 1933, υποβοηθήθηκε από διάφορες συγκυρίες: Τον πολλαπλασιασμό των γραμμοφώνων και την αύξηση κυκλοφορίας νέων δίσκων, την ίδρυση και λειτουργία του Ραδιοσταθμού των Αθηνών (1938) και την πετυχημένη εμφάνισή της στον κινηματογράφο με την «Προσφυγοπούλα» (1938, όπου ερμήνευσε και το «Ο Γιάννος και η Παγώνα»). Αξίζει να προστεθεί ότι ανάμεσα στους συνθέτες που τραγούδησε τραγούδια τους η Βέμπο ήταν κι ο συμπατριώτης μας, Δευκαλίων Ιακωβίδης.

Το 1939, η Βέμπο επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Κύπρο. Πρώτη της εμφάνιση, φθινούσης της Παλμεροκρατίας, στις 25 Μαρτίου στο καμπαρέ της Λευκωσίας «Σαντεκλαίρ», του Κ. Πική. Παρέμεινε στο νησί μας για ένα περίπου μήνα και ο θρίαμβος της ήταν ανεπανάληπτος. Έγραφε ο εκπαιδευτικός και λογοτέχνης Άντης Περνάρης (Ανδρέας Παυλίδης) στον «Ανεξάρτητο», τον Απρίλιο του 1939: «Η Βέμπο δεν τραγουδεί απλώς∙ δίνει βάθος και νόημα και στα πιο ξέβαθα στιχουργήματα. (…) Ολάκερο το κορμί της γίνεται τραγουδιού φλόγα ιερή και σκορπίζεται γύρω και περιδινεί τις σκέψεις και δονεί τις ψυχές και μεταβάλλει τους ατάραχους βάλτους των καρδιών σε φουρτουνιασμένες θάλασσες αισθημάτων στους εκστατικούς ακροατές.»

Ακολούθησε η 28η Οκτωβρίου 1940 και η καταξίωση της Βέμπο ως της πιο αναγνωρίσιμης εθνικής φωνής σε μέρες πολεμικών θριάμβων αλλά και αγωνίας. Στα τέλη του 1942 η Βέμπο κατάφερε να διαφύγει από τη γερμανοκρατούμενη Ελλάδα και έφτασε στη Μέση Ανατολή. Στην Κύπρο επέστρεψε μεταπολεμικά, τον Δεκέμβριο του 1945. Για δύο ολόκληρους μήνες, γνώρισε πρωτοφανή αποθέωση στις κυπριακές πόλεις, ακόμη και στην Κερύνεια και στη Μόρφου, σπάζοντας όλα τα ρεκόρ σε ουρές στα εκδοτήρια εισιτηρίων, αριθμό θεατών και εισπράξεων. Φεύγοντας από το νησί μας, επέλεξε ως αποχαιρετιστήρια παράσταση το «Ραντεβού στην Αθήνα», μετατρέποντάς το, όμως, σε «Καλή αντάμωση στην Αθήνα». Ένας ξεκάθαρος υπαινιγμός ότι η «φωνή της Ελλάδας» είχε νοιώσει την ψυχή της Κύπρου…

Δημοσιεύθηκε στην εφημ. «Ο Φιλελεύθερος» στις 25 Οκτωβρίου 2015

Η πρόσκληση της εκδήλωσης:

Sofia Vempo Invitation

Και από τον κυπριακό τύπο, του 1939, η διαφήμιση της πρεμιέρας της Σοφίας Βέμπο στη Λευκωσία τις 25 Μαρτίου 1939:IMG_3011

Σχολιάστε..

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s