Οι σεισμοί της Πάφου (Σεπτέμβριος 1953)

Συμπληρώθηκαν εξήντα χρόνια από τους μεγάλους σεισμούς στην πόλη και την επαρχία της Πάφου, τον Σεπτέμβριο του 1953. Ο μεγαλύτερος σεισμός, διάρκειας αρκετών δευτερολέπτων, αισθητός σε όλη την Κύπρο, έγινε στις 6 το πρωί  της Πέμπτης, 10ης Σεπτεμβρίου 1953. Ακολούθησαν δεκάδες μετασεισμοί. Μετρήθηκαν 40 νεκροί (υπερήλικες και μικρά παιδιά οι πλείστοι, που βρίσκονταν στο κρεβάτι τους εκείνη την ώρα), δεκάδες τραυματίες, γύρω στις 30.000 άστεγοι και ζημιές εκατοντάδων χιλιάδων λιρών. Το πρώτο επίσημο ανακοινωθέν ανέφερε: «Τα χωρία που υπέστησαν τας μεγαλυτέρας ζημίας, είναι το Στρουμπί και το Κιδάσι, όπου κυριολεκτικώς δεν παρέμειναν ιστάμεναι οικίαι». Ανάλογες καταστροφές σημειώθηκαν στην Αξύλου, την Ελεδιώ, τη Λαπηθιού, τη Λετύμπου, την Παναγιά, κ.α., αλλά και στο Κτήμα. Δεκάδες εκκλησίες, το κτίριο της Μητρόπολης Πάφου και αρχαία μνημεία καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές.

Οι κάτοικοι, μετά τον πανικό από την πρώτη δόνηση και «τον φοβερόν υποχθόνιον κρότον», αντέδρασαν με στωικότητα. Ο Βρετανός διοικητής Πάφου εξέφρασε τον θαυμασμό του «διά τον απόλυτον ηρωισμόν και τη γενναιότητα του λαού της πτωχοτάτης αυτής επαρχίας». Αυτό δεν απέτρεψε την κυκλοφορία τερατωδών φημών. Γράφει εφημερίδα της Λευκωσίας: «Ανεφέρετο ως προμήνυμα σεισμών το ότι κατά τας τελευταίας ημέρας η ατμόσφαιρα περί το απόγευμα προσελάμβανε βαθύτατον ερυθρωπόν χρώμα, τελείως ασύνηθες.»

Η συμπαράσταση προς τους παθόντες ήταν σχετικά ικανοποιητική. Από τις πρώτες ώρες αρκετές κοινότητες έστειλαν χρήματα ή τρόφιμα. Διαβάζουμε, για παράδειγμα, σε ανταπόκριση από την Πάφο: «Συγκινητική ήτο η εισφορά του χωρίου της επαρχίας μας Λυσός, το οποίον δεν υπέστη ζημίας εκ του σεισμού. Τούτο απέστειλε σήμερον εις Κτήμα 235 οκάδες ψωμιά, χαλλούμια και 135 οκάδες τομάτες.» Τη βοήθειά τους έσπευσαν να προσφέρουν αμέσως τόσο η αποικιακή κυβέρνηση και βρετανικές στρατιωτικές δυνάμεις, όσο και η κυπριακή Εκκλησία (τονίζοντας ότι θα ενίσχυε και τους Έλληνες και τους Τούρκους σεισμοπλήκτους), ενώ στα αξιοσημείωτα ήταν η προσφορά ομάδων εργατών των «Παλαιών Συντεχνιών» (ΠΕΟ) που προσήλθαν στην Πάφο και εργάστηκαν εθελοντικά για μερικές Κυριακές. Πάντως, τρεις βδομάδες ύστερα από τους σεισμούς, ο Μητροπολίτης Πάφου Φώτιος (Κουμίδης) χαρακτήρισε τη βοήθεια που είχε φτάσει στην περιφέρειά του από το υπόλοιπο νησί ως «ψιχία». Από την άλλη, οι εφημερίδες κατέγραψαν, τις πρώτες Κυριακές ύστερα από τους σεισμούς, «πρωτοφανή προσέλευσιν επισκεπτών εις την Πάφον εξ όλης της νήσου. Εκατοντάδες αυτοκινήτων κατέφθανον συνεχώς.» Όσο απίστευτο κι αν ακούγεται σήμερα, πολλοί από αυτούς δεν ήταν φιλάνθρωποι, αλλά περίεργοι για να δουν τα ερείπια!!!

Στα θετικά, ήταν το (προσωρινό) καταλάγιασμα των πολιτικών παθών και η «διπλωματία των σεισμών»: Στην πρώτη υπαίθρια λειτουργία στο Κτήμα, «εχρησιμοποιήθη ένα τραπέζι των Παλαιών Συντεχνιών ως Αγία Τράπεζα»! Η τουρκική κυβέρνηση απέστειλε βοήθεια πέντε χιλιάδων λιρών, που έγινε δεκτή με ευγνωμοσύνη. Οι ελληνικές κυπριακές εφημερίδες σημείωσαν, πάντως, ότι η προσφορά της ελληνικής κυβέρνησης «εκ των πενιχρών της πόρων» ήταν πενταπλάσια, υποδεικνύοντας ότι «αυτή είναι η καρδιά της Μάνας»…. Είχε προηγηθεί, λίγες βδομάδες προηγουμένως, η βιβλική σεισμική καταστροφή στα Επτάνησα, με 455 νεκρούς (οι περισσότεροι στην Κεφαλονιά στις 11 Αυγούστου 1953), που είχε προκαλέσει ακαριαία τον παγκύπριο συναγερμό για τη συγκέντρωση εράνων.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Ο Φιλελεύθερος” στις 28 Σεπτεμβρίου 2013. 

One thought on “Οι σεισμοί της Πάφου (Σεπτέμβριος 1953)

  1. Εντελώς άγνωστα τα γεγονότα αυτά. Λογικά, πρέπει να είχαν επισκιαστεί από την χρονικά κοντινή τους αντίστοιχη τραγωδία της Κεφαλονιάς. Σαράντα νεκροί, πολύ βαρύ τίμημα -και το ξέρουν οι οικογένειες αυτό, καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο.

Σχολιάστε..

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s