Του Λεύκιου Ζαφειρίου (1948-2022)· και της Θλίψης του απογεύματος

Για τον Λεύκιο Ζαφειρίου που έφυγε χτες, 19 Φεβρ. 2022, γράφτηκαν ήδη πολλά. Δεν έχω κάτι ιδιαίτερο να προσθέσω παρά μόνο ότι ήταν μια από τις πιο σεμνές και διακριτικές παρουσίες στα γράμματά μας, με σημαντικό έργο στη λογοτεχνία, στην έρευνα και στην εκπαίδευση. Σημειώνω την παρουσία του σε δυο σπουδαία περιοδικά: στην ίδρυση και στα πρώτα χρόνια της αειθαλούς «Ακτής», με τον Νίκο Ορφανίδη και τον νυν υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού, Πρόδρομο Γ. Προδρόμου, και στο βραχύχρονο «Σημείο», με τη Νάτια Χαραλαμπίδου, τον Αλέξη Ζήρα και τον Κώστα Νικολαΐδη. Επίσης, την έρευνά του για τον Κάλβο, και την αγάπη του για τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου, όπου δώρισε τη Βιβλιοθήκη και το Αρχείο του και βοηθούσε με ενθουσιασμό στις προσκτήσεις νέων δωρεών. Νομίζω συνεργάστηκε για ένα διάστημα με το Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, στις αρχές της παρούσας χιλιετίας. Ξεχωρίζω επίσης την «Ανθολογία της Σύγχρονης Κυπριακής ποίησης», μαζί με τον Λουκά Αξελό, μια από τις πιο πολυδιαβασμένες μετά το 1974, στις αείποτε φιλοκύπριες εκδόσεις «Στοχαστής», το 1985.

Τις ιστορίες και την ιστορία του από τα δύσκολα παιδικά του χρόνια, που γέννησαν τρεις ποιητές στην οικογένειά του, κληρονομιά και της μητέρας που έχασαν νωρίς και έγραφε και δημοσίευε στίχους στη δεκαετία του 1950. Και τη θητεία του στο Γυμνάσιο του Ριζοκαρπάσου, που έκλεισε τόσο άδοξα με ένα σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα, το 2006. Έχοντας προλάβει, όμως, να βγάλει χιλιάδες φωτογραφίες, κυρίως από τα κατεχόμενα κοιμητήρια, από συλημένους τάφους, που βλέπαμε για πρώτη φορά μετά το 1974, του Πετράκη Γιάλλουρου, του Τεύκρου Ανθία και των άλλων ηρώων, των αγώνων και των περασμένων αιώνων. Δημοσιεύθηκε μέρος τους, συγκλονίζοντας τους αναγνώστες, για πρώτη φορά, με ψευδώνυμο, στην «Καθημερινή» των Αθηνών. Από εκείνες τις μοναδικές εμπειρίες του στην εγκλωβισμένη Καρπασία, αποσπώ μια παράγραφο από μια πολύ καλή συνέντευξή του στην Αντιγόνη Σολομωνίδου-Δρουσιώτου, στον «Φιλελεύθερο» της 4ης Φεβρουαρίου 2007.

«- Η λέξη πατρίδα έχει πια άλλο νόημα για σας;

– Την πρώτη φορά είπαμε να γιορτάσουμε την 28η Οκτωβρίου. Είχαμε κάποιες φωτογραφίες, τα παιδιά έφεραν κρυφά στις τσάντες τους δάφνη, έκλεισαν την πόρτα της αίθουσας, έβαλαν δάφνη κάτω από τις φωτογραφίες του Δαβάκη, του Μανώλη Γλέζου και άλλων. Και όταν τελείωσε η γιορτή, πολύ σιγανά είπαν τον εθνικό ύμνο. Μου θύμισαν τη φωνή του Δημήτρη Παπαχρήστου στο ραδιοφωνικό σταθμό των φοιτητών, λίγο πριν γκρεμίσει το τανκ την πύλη του Πολυτεχνείου.»

Από την εμπειρία του εκείνης της εποχής, αντί αποχαιρετισμού, αναδημοσιεύω το ποίημα που έδωσε τον τίτλο στην ομώνυμή του συλλογή (Αθήνα: Μεταίχμιο, 2007)

Ώρα σου καλή, Λεύκιε! Και καλή ξεκούραση…

Η ΘΛΙΨΗ ΤΟΥ ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΟΣ

Στον Λευτέρη Παπαλεοντίου

Είναι το ρημαγμένο Δημοτικό Σχολείο

στην Αγία Τριάδα

με τις ετοιμόρροπες αίθουσες διδασκαλίας
είναι οι άδειοι μαυροπίνακες

και το πέτρινο σιντριβάνι

χωρίς νερό

στην αυλή του·
μόνο ο μικρός ποδηλάτης
ανεβαίνει
στους έρημους δρόμους
πατώντας τα πετάλια του χρόνου
μέσα στη θλίψη του απογεύματος –
πλάι στις ξύλινες αγελάδες

που κρύβουν το ψηφιδωτό δάπεδο

με τα γεωμετρικά σχήματα

και τ’ άνθη από υακίνθους
κανείς δεν το βλέπει
έτσι που ανεβοκατεβαίνει μέσα στους έρημους δρόμους
το παιδί με ξανθά μαλλιά
που τ’ ανεμίζει
ένας θλιβερός άνεμος

21.1.2005

Σχολιάστε..

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s