Η Λάρνακα του Μυριβήλη

Για τις επισκέψεις του Στράτη Μυριβήλη στην Κύπρο, αναφερθήκαμε κι άλλοτε. Ο συγγραφέας του «Η ζωή εν τάφω» επισκέφθηκε τρεις φορές την Κύπρο: το 1947, το 1952 και τον Μάρτιο του 1959, αμέσως μετά το τέλος του αγώνα της ΕΟΚΑ. Έμεινε στο νησί μας, συνολικά, αρκετές βδομάδες και κείμενά του για την Κύπρο υπάρχουν σκόρπια σε βιβλία του, περιοδικά και εφημερίδες.

Ως νησιώτης και ο ίδιος αγάπησε τον τόπο μας, ενώ συνδέθηκε με αρκετούς Κυπρίους. Για τη Λάρνακα η πρώτη του δημοσιευμένη περιγραφή εντοπίζεται τον Μάρτιο του 1952 και σε αυτήν εστιάζει στη μελαγχολική νοσταλγία του λαμπρού παρελθόντος της: «Η Λάρνακα είναι μια ξεπεσμένη αρχοντοπούλα, που καθρεπτίζει την ευγενική της σιλουέττα στη θάλασσα και στον καθρέπτη της λίμνης της, που είναι πάντα ακύμαντος. Υπάρχει εδώ γύρω στην ατμόσφαιρα κάτι, που μου κάνει πολύ συμπαθητική τούτη την πολιτεία. Δεν είναι μόνο η παρουσία της θάλασσας που δίνει αυτόν τον προνομιακό τόνο στις παραθαλάσσιες πόλεις. Είναι κυρίως αυτή, η παλιά αρχοντιά της, που αναδίνει ένα γλυκό, μελαγχολικό μύρο. Κάτι παρόμοιο με αυτό που αισθάνεται κανείς στο δικό μας τ’ Ανάπλι. Η Λάρνακα κοιτάζεται μέσα στον καθρέφτη των νερών και νοσταλγεί, όπως το Ναύπλιο. Η ευγένειά της κρατά από τα παλιά, τα πολύ χρόνια.»

Στη συνέχεια, οι περιγραφές του αφορούν το ναό του Αγίου Λαζάρου, τον τεκέ της Ουμ Χαράμ και τη γραφικότητα του χειμωνιάτικου τοπίου της Αλυκής, όπου είχε τη σπάνια ευκαιρία να κάνει βαρκάδα, «με μια συντροφιά  από όμορφες Λαρνακιώτισσες». Γράφει εντυπωσιασμένος από το αρχοντικό του Ζήνωνα Πιερίδη, «ένα αληθινό ιδιωτικό μουσείο» αλλά και τη γνωριμία του με τη Θεοδώρα Πιερίδη, «μια χαριτωμένη «γιαλλουρού», όπως λένε τη γαλανομάτα στο κυπριακό ιδίωμα». Αντίστοιχη εντύπωση του προκάλεσε και το αρχοντικό του Νικόλα Τσέπη, «που κατάγεται από μεγάλη οικογένεια Υδραίων ναυάρχων του 21».

Στη Λάρνακα ο Μυριβήλης διατηρούσε στενές φιλικές σχέσεις με τον γιατρό και λογοτέχνη Θεόδωρο Μαρσέλλο και τη γυναίκα του, Λούλα Γαλανού-Μαρσέλλου. Ο Μαρσέλλος ήταν ένας από τους ελάχιστους Κύπριους που κατάφεραν να αναχωρήσουν το 1940 για την Ελλάδα για να καταταχθούν στον ελληνικό στρατό, συνοδευόμενος, μάλιστα, και από τη γυναίκα του. Ύστερα από την κατάρρευση του μετώπου και τον τραγικό χειμώνα του λιμού, κατέληξε στο Πήλιο, από όπου βγήκε στο Αντάρτικο, στο λόχο υγειονομικού του 54ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Στο βουνό γεννήθηκε η πρώτη του κόρη, που βάφτισαν τιμητικά οι Αντάρτες και της έδωσαν το όνομα Όλγα – Φερενίκη με το δεύτερο όνομα να συμβολίζει το όραμα για την απελευθέρωση της Ελλάδας και τη νίκη κατά του φασισμού. Κανονικός, «χριστιανικός» νονός της μικρής Όλγας ήταν ο Μυριβήλης, επισημοποιώντας τον φιλικό δεσμό των δύο οικογενειών. Τον Φεβρουάριο του 1952, ο Μυριβήλης πέρασε ένα απόγευμα στα Πυργά, όπου είχε τον εξοχικό του «πύργο» ο Μαρσέλλος. Εκεί μίλησε για αρκετές ώρες με τους χωρικούς. Φεύγοντας, «ένας ωραίος γέρος με κάτασπρα μακρυά γένια και με τις κυπριώτικες ‘ποδίνες’» (ο 80χρονος παπάς του χωριού) τον αγκάλιασε και τον φίλησε δακρυσμένος. Γράφει: «Μου είπε σιγά-σιγά: Τάμα το είχα, γυιέ μου, να φιλήσω έναν Έλληνα»…

Δημοσιεύθηκε στην εφημ. Ο Φιλελεύθερος, στις 12 Απριλίου 2014

 

Σχολιάστε..

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s