Ρόδης Ρούφος, Κύπρος και «Νέα Εστία»

Από τη συνήθη πλούσια βιβλιογραφική παραγωγή του Δεκεμβρίου, το πιο ευχάριστο ξάφνιασμα για τον Κύπριο φιλαναγνώστη είναι το αφιέρωμα του περιοδικού «Νέα Εστία» στον Ρόδη Ρούφο. Όπως είναι γνωστό, το ιστορικό αθηναϊκό περιοδικό άλλαξε διεύθυνση, καθώς τον Σταύρο Ζουμπουλάκη αντικατέστησε, ύστερα από 15ετή επιτυχημένη θητεία, ο καθηγητής Νίκος Καραπιδάκης. Το αφιέρωμα της «Νέας Εστίας» του τρέχοντος τεύχους (αισίως του 1856ου!) γίνεται με τη συμπλήρωση 40 χρόνων από τον θάνατο του διπλωμάτη και λογοτέχνη Ρόδη Ρούφου (1924-1972). Στο Προξενείο της Κύπρου ο Ρούφος υπηρέτησε κατά την περίοδο 1954-1956, με Γενικό Πρόξενο τον Α. Παππά. Συνδέθηκε και βοήθησε πολύ την ΕΟΚΑ και τους ανθρώπους της και ίσως για αυτό αντικαταστάθηκε από τον νέο υπουργό Εξωτερικών, Ευάγγελο Αβέρωφ, που έστειλε στη Λευκωσία τους Άγγελο Βλάχο και Αριστοτέλη Φρυδά. Στο εξώφυλλο του περιοδικού, η φωτογραφία του Ρούφου με τον Γρίβα – Διγενή να τσουγκρίζουν το πασχαλινό τους αυγό στα βουνά του Κύκκου το 1956 αποτελεί το πιο κραυγαλέο δείγμα της παράτολμης εμπλοκής του Έλληνα διπλωμάτη στην ΕΟΚΑ, για την οποία πολλά έχουν να αφηγηθούν τα (νεαρά τότε) στελέχη των δικτύων συνδέσμων της Οργάνωσης.

Καρπός της υπηρεσίας του Ρούφου στη Λευκωσία ήταν το πιο γνωστό του μυθιστόρημα, η «Χάλκινη εποχή» (1960), αλλά και η γνωριμία του, που εξελίχθηκε σε στενή άσπονδη φιλική σχέση, με τον Λώρενς Ντάρελ, συγγραφέα των «Πικρολέμονων», ιδιαίτερα όταν ο δεύτερος επέλεξε να προδώσει τους «φίλους του άλλου πολέμου» αναλαμβάνοντας τη διεύθυνση της Υπηρεσίας Πληροφοριών της αποικιακής κυβέρνησης στην Κύπρο.

Ο Ρούφος, που είχε πάρει μέρος στην Εθνική Αντίσταση στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, στις γραμμές του ΕΔΕΣ, αντέδρασε όσο ελάχιστοι διπλωμάτες στην απριλιανή δικτατορία και απολύθηκε από την υπηρεσία το 1969. Μέχρι τον θάνατό του (Οκτώβριος 1972) επέδειξε συνεπή και μαχητική αντιχουντική στάση.

Στο αφιέρωμα της «Νέας Εστίας» γράφουν για τη ζωή και το έργο του Ρούφου ο γιος του, Λουκάς Ρούφος, και οι Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Χαράλαμπος Καράογλου, Αγγέλα Καστρινάκη, Δημήτρης Μαρωνίτης και Μίλτος Φραγκόπουλος. Ο Κύπριος αναγνώστης θα σταθεί περισσότερο στα τρία κατ’ εξοχήν «κυπριακά» άρθρα του αφιερώματος: του Αλέξανδρου Μπαζούκη (για την (αρνητικότατη) υποδοχή της «Χάλκινης Εποχής» στην Κύπρο – ένα άρθρο διδακτικό για τον «κυπριακό πόλεμο» εναντίον λογοτεχνικών βιβλίων), της Θεοδώρας Παυλίδου, που αναδεικνύει τις σχέσεις Ρούφου – Ντάρελ στα πλαίσια της βρετανικής προπαγάνδας που υπηρετούσε ο Άγγλος λογοτέχνης, και του Δημήτρη Μπαχάρα, που δημοσιεύει έξι επιστολές από την αλληλογραφία Ρούφου – Γρίβα των ετών 1956-1958, όσες σώθηκαν στο αρχείο του διπλωμάτη.

Δύο από αυτές (του Ιουνίου του 1958) αναφέρονται στις εκτελέσεις αριστερών από την ΕΟΚΑ. Στη δραματική έκκληση του Ρούφου: «Κι αν αντιμετωπίσετε προκλήσεις μην απαντήσετε. Και αν ένας αριστερός ατομικά δειχθεί προδότης, αναβάλετε την τιμωρία του», ο αρχηγός της ΕΟΚΑ απάντησε (26 Ιουνίου 1958): «Με ενομίσατε ποτέ τόσον ανόητον ώστε εάν δεν υπήρχε μέγιστος κίνδυνος να χάσω τον αγώνα να ξεσπαθώσω και εναντίον τρίτου αντιπάλου; Ο αγών μας δεν στρέφεται κατά της αριστεράς αλλά εναντίον της προδοσίας συλλήβδην είτε περί δεξιών είτε περί αριστερών πρόκειται (…).»

Ένα τεύχος που αξίζει να έχετε στη βιβλιοθήκη σας για τον Ρόδη Ρούφο, που όπως γράφει με σεμνότητα ο γιος του, «άφησε κάποιο χνάρι σε ορισμένες κρίσιμες στιγμές της ελληνικής και της κυπριακής ιστορίας». Με την ελπίδα κάποτε αυτές οι «κρίσιμες στιγμές» να αποτιμηθούν με νηφαλιότητα…

Δημοσιεύθηκε στην εφημ. «Ο Φιλελεύθερος», στις 5 Ιανουαρίου 2013

Σχολιάστε..

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s