“Τρεις σκάλες Ιστορία”, ένα μυθιστόρημα για τον πόνο και τις σιωπές της κυπριακής τραγωδίας του 1974

Κυκλοφόρησε πριν από μερικές βδομάδες (Νοέμβριος 2020) από τις εκδόσεις Καστανιώτης, στην Αθήνα, το μυθιστόρημα του Σταύρου Χριστοδούλου “Τρεις σκάλες Ιστορία”. Πρόκειται για το τρίτο μυθιστόρημα του γνωστού Κύπριου δημοσιογράφου (γενν. 1963). Αυτή τη φορά ο Χριστοδούλου επιλέγει καθαρά “κυπριακό” θέμα, μάλιστα για μια από τις πιο λεπτές και συγκλονιστικές πτυχές του δράματος και των πληγών που άφησε πίσω της η τουρκική εισβολή του 1974: το κεφάλαιο των βιασμών ανυπεράσπιστων κοριτσιών και γυναικών από τον τουρκικό στρατό.

Η ηρωίδα του μυθιστορήματος Χλόη Αρτεμίου βρίσκεται στη Λάπηθο τις μέρες της τουρκικής εισβολής, μαζί με τη μητέρα της, και εκεί τις βρίσκει η είσοδος του τουρκικού στρατού στη μεγάλη και όμορφη κωμόπολη της επαρχίας Κερύνειας, στις 6 Αυγούστου 1974. Πέφτει θύμα απανωτών βιασμών από έναν υπαξιωματικό του τουρκικού στρατού και έχει παράλληλα να αντιμετωπίσει την επιλογή της απόλυτης σιωπής από τη μητέρα της, που παραμένει απαθής και ανήμπορη θεατής, πνιγμένη στα συζυγικά της προβλήματα. Καταφέρνουν μετά από μερικές βδομάδες να περάσουν στις ελεύθερες περιοχές και η κοπέλα αποφασίζει να μην αποβάλει και να παραδώσει το βρέφος για υιοθεσία σε μία Αγγλίδα γειτόνισσά τους στη Λάπηθο. Στο κύριο μέρος του μυθιστορήματος παρακολουθούμε την ηρωίδα να παλεύει με τις μνήμες, τις ενοχές και τα τραύματά της, στην Κύπρο των πρώτων σαράντα – σαραντατριών χρόνων μετά την εισβολή του 1974. Ο Χριστοδούλου σε δεύτερο πλάνο παρουσιάζει μιαν Κύπρο να αλλάζει, να “εξελίσσεται”, να απομακρύνεται χρονικά από το έτος – τομή, την πολιτική ιστορία να τρέχει, την ίδια ώρα που τα τραγικά θύματα της εισβολής παραμένουν χαρακωμένα και εγκλωβισμένα να παλεύουν με τις μνήμες τους: τις φυλακές τους…

Ξεχωρίζω σε αυτή την πρώτη πρόχειρη παρουσίαση ορισμένες εξαιρετικές περσόνες αλλά και πολλές συγκλονιστικές περιγραφές, ειδικά από την επίσκεψη της Χλόης ή μιας άλλης βιασθείσας του 1974, της Αθηνούλας Βαγορή, για πρώτη φορά, μετά το 1974, στα σπίτια τους στην κατεχόμενη σήμερα Κύπρο, ή στο ξενοδοχείο Μάρε Μόντε, στην ακτή της πρώτης απόβασης, ή στο νεκροταφείο της Αηρκώτισσας, στη Λάπηθο. Το “τέλος” γράφεται άδοξα αλλά απολύτως ανθρώπινα: το 2017 η Χλόη επιχειρεί το ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη, εντοπίζει και συναντά τον βιαστή της που της κατέστρεψε τη ζωή, τον κοιτάζει κατάματα αλλά δεν του αποκαλύπτεται… Όπως πολλοί από τους μάρτυρες του 1974, θα παραμείνει σιωπηλή.

Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβάσετε. (Η φωτογραφία του εξωφύλλου, του Άντρου Ευσταθίου, από το Αεροδρόμιο Λευκωσίας)

Σχολιάστε..

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s