Από τη βιβλιοπαραγωγή του 2019

Είδαμε από τη στήλη μας, πριν από μερικές βδομάδες, τα βιβλία που επιλέξαμε από όσα κυκλοφόρησαν το 2019 και αναφέρονται στην περίοδο της τουρκικής εισβολή του 1974. Συνεχίζουμε τη συνοπτική επισκόπηση της ιστοριογραφικής κυπρολογικής παραγωγής του 2019 με τίτλους που ξεχωρίσαμε για άλλες περιόδους της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας της Κύπρου.

Ξεκινώντας από τους ιστορικούς – συγγραφείς, από τις κυπρολογικές εκδόσεις του 2019 ξεχωρίζει το βιβλίο του Ευάνθη Χατζηβασιλείου, Ο διάλογος Γιώργου Σεφέρη – Ευάγγελου Αβέρωφ. Οι Συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου, Αθήνα: Πατάκης. Ο Χατζηβασιλείου, βαθύς γνώστης του Κυπριακού και ο πολυγραφότερος σύγχρονος Ελλαδίτης ιστορικός της ιστορίας της Κύπρου, καταθέτει μια, ακόμη, υποδειγματική, ως προς την τεκμηρίωση και το ύφος, επιστημονική μελέτη για μια κρίσιμη περίοδο της ιστορίας μας. Μια σημαντική μελέτη που άπτεται παραμελημένων πτυχών της οικονομικής και πολιτικής ιστορίας, υπογράφει η Diana Markides, The Cyprus Tribute and Geopolitics in the Levant, 1875-1960, εκδ. Palgrave Macmillan, εντάσσοντας τον «Φόρο Υποτελείας» στο ευρύτερο πλαίσιο του Ανατολικού ζητήματος. Ο ακάματος ερευνητής Κωστής Κοκκινόφτας εξέδωσε δύο σημαντικά βιβλία το 2019. Το πρώτο, που αφορά μια εξέχουσα όσο και εξαιρετικά λεπτή πτυχή της ιστορίας μας αλλά και των ευρύτερων ελληνοτουρκικών σχέσεων στην καθ’ ημάς Ανατολή, έχει τίτλο «Εξισλαμισμοί και επανεκχριστιανισμοί στην Κύπρο», Λευκωσία: Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου. Τύχη αγαθή, από τις ίδιες εκδόσεις το 2019 κυκλοφόρησε μια άλλη σημαντική έκδοση για το ίδιο θέμα, και ειδικά για τον κυπριακό λινοβαμβακισμό, του Φαίδωνος Θ. Παπαδόπουλου, με τίτλο «Ισλαμικές κοινότητες στην Κύπρο κατά την περίοδο της βρετανικής κυριαρχίας (1878-1960)». Και τα δύο βιβλία, προϊόν πολυετούς έρευνας, αναδεικνύουν και σχολιάζουν άγνωστα αρχειακά τεκμήρια. Ο Κ. Κοκκινόφτας εξέδωσε και ένα άλλο σημαντικό βιβλίο το 2019, για την εκκλησιαστική ιστορία και την ιστορία των θεσμών, από τις ίδιες εκδόσεις. Έχει τίτλο «Οι κανονισμοί της Ιεράς Μονής Κύκκου (1746-1979)». Από τα βιβλία των νέων ιστορικών στέκομαι πρώτα στη μονογραφία του Μιχάλη Σταυρή, Ενιαίον Κόμμα Εθνικόφρονος Παρατάξεως. Στα σπάργανα της σύγχρονης κυπριακής πολιτικής ζωής, Λευκωσία: Ίδρυμα Πολύκαρπος Γιωρκάτζης και εκδ. Ρίζες, που κυκλοφόρησε στις τελευταίες μέρες του 2019. Μιας άλλης παλιάς φοιτήτριάς μου, της Μερόπης Μιχαήλ, εκδόθηκε η διπλωματική μεταπτυχιακή της εργασία στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, με τίτλο «Σόλων. Η Νυχτερινή Σχολή της Λευκωσίας», Λευκωσία: Τεκτονικό Ίδρυμα Λευκωσίας Σόλων. Φωτίζει μια ξεχασμένη πτυχή της εκπαιδευτικής και κοινωνικής ιστορίας της Λευκωσίας της περιόδου της Αγγλοκρατίας. Σημαντική για την τρέχουσα πολιτική πραγματικότητα στα κατεχόμενα, ειδικά μετά την άνοδο του Ερντογάν στην εξουσία, είναι η μελέτη του Πέτρου Σαββίδη, Η ισλαμοποίηση της κατεχόμενης Κύπρου, Λευκωσία: Αρματολός, με στοιχεία και συμπεράσματα που προκαλούν θλίψη και προβληματισμό.

Ο Γιώργος Γεωργής εξέδωσε το νέο του βιβλίο με τίτλο «Ταξιδεύουμε σε θάλασσες επικίνδυνες. Ο Γιώργος Θεοτοκάς και η Κύπρος», Αθήνα: Καστανιώτης. Και ο ευρωβουλευτής, πλέον, Niyazi Kızılyürek, σε μετάφραση Μιχάλη Θεοδώρου, το δίτομο έργο «Μια ιστορία βίας και μνησικακίας. Η γένεση και η εξέλιξη της εθνοτικής διένεξης στην Κύπρο». Πρόκειται για μια προσπάθεια «αντικειμενικής αφήγησης» του κύκλου του αίματος που σημάδεψε το νησί μας, από την οποία δεν λείπουν όμως τα σοβαρά πραγματολογικά λάθη και, κυρίως, η αποσιώπηση σημαντικών παραμέτρων όπως, για παράδειγμα, η δημογραφία του νησιού και η σαφέστατη ελληνική πλειοψηφία.

Για την εντελώς σύγχρονη πολιτική ιστορία ξεχωρίζει το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Νίκου Α. Ρολάνδη, Ματιές στη ζωή και στην ιστορία, Λευκωσία: Ηλίας Επιφανίου, με αναφορές στις προσωπικότητες που γνώρισε κατά την πολυετή υπουργική του θητεία και με αρκετά χαριτωμένα στιγμιότυπα από τις εμπειρίες του. Αντίστοιχα, φωτογραφικά στιγμιότυπα καταγράφει ο φακός του Ανδρέα Μανώλη, στο τρίγλωσσο (ελληνικά, αγγλικά, ρωσικά) βιβλίο του «Αυτόπτης μάρτυρας». Ακολουθώντας τη σπουδαία παράδοση των πρωτοπόρων και μεγάλων ονομάτων της κυπριακής φωτοδημοσιογραφίας, οι φωτογραφίες του Α. Μανώλη αποτελούν μια αυθεντική πηγή της ιστορίας των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών. Ξεχωρίζουν, στο πρώτο μέρος  του βιβλίου οι συγκλονιστικές φωτογραφίες από το δράμα των Αγνοουμένων.

Τέλος, το νέο βιβλίο του Λουκά Κακουλλή, Πρακτικά της Διασκεπτικής (1947-1948) και άλλα ντοκουμέντα μεγάλου και άγνωστου κεφαλαίου της πρόσφατης Κυπριακής Ιστορίας, Λευκωσία, αυτοέκδοση, φέρνει στο φως σημαντικά έγγραφα, από τα κατάλοιπα του Αδάμ Αδάμαντος, για τη «Διασκεπτική», αλλά και τις εσωτερικές συγκρούσεις στο ΑΚΕΛ της περιόδου 1948-1952, κυρίως του τότε Δημάρχου Αμμοχώστου με τον νέο γενικό γραμματέα του κομμουνιστικού κόμματος, Εζεκία Παπαϊωάννου.

Θα επανέλθουμε με τις υπόλοιπες θεματικές, σε επόμενο σημείωμα.

Δημοσιεύθηκε στην εφημ. «Ο Φιλελεύθερος» στις 25 Ιανουαρίου 2020

Σχολιάστε..

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s