Της Νίκης

Η Νίκη Μαραγκού

Η Νίκη Μαραγκού

Την γνώρισα για πρώτη φορά στον «Κοχλία», το βιβλιοπωλείο της, πριν από καμιά δεκαπενταριά χρόνια. Είχα ήδη διαβάσει το «Από Κήπων» και είχα συγκινηθεί από το «Μια στρώση άμμου» και «Τα παραμύθια της Κύπρου». Τα τελευταία χρόνια είχα την ευκαιρία να την γνωρίσω καλύτερα. Βοήθησε πολύ ο «Γιατρός από τη Βιέννη» και η κοζανίτική της καταγωγή, από τη μητέρα της. Η Νίκη Μαραγκού, συγγραφέας και ζωγράφος, ήταν πολίτης όλης της Κύπρου: Γεννήθηκε στη Λεμεσό, έζησε στη Λευκωσία, αλλά ανήκε σε μια μεγάλη οικογένεια της Αμμοχώστου. Στη Λευκωσία πρέπει να σκανδάλισε αρκετούς ως νεαρή και ανήσυχη «Νικούλα», είτε στα μαθητικά και εφηβικά της χρόνια όταν ανακάλυπτε τις κρυφές γωνιές της πόλης, είτε αργότερα, όταν επέστρεψε από τις σπουδές της και έγραφε στον «Φιλελεύθερο» σχόλια με έντονη κριτική διάθεση, ταράζοντας την αταραξία της πρωτεύουσας.
Ήταν ένας χαμηλότονος κι ευγενικός άνθρωπος, σεμνή, διακριτική, συνεσταλμένη. Στις παρέες, ακόμη και στις πιο μικρές, σπάνια θα έπαιρνε τον λόγο. Αγαπούσε το διάβασμα και το γράψιμο, τα ταξίδια, τη μαγειρική, τους ρόλους της γιαγιάς, της ξεναγού, της οικοδέσποινας, της καλής ακροάτριας. Όπως την περιέγραψε μονολεκτικά κάποτε, ένας στενός της φίλος, ως άνθρωπος ήταν «δοτική». Αρχόντισσα στους τρόπους και στο ήθος, δεν στεκόταν στις μικροπρέπειες και στους ζηλόφθονους και ψυχοφθόρους ανταγωνισμούς του σιναφιού των γραφιάδων στον κυπριακό μικρόκοσμο. Την συνόδευε μονίμως ένα μελαγχολικό χαμόγελο, που πλάταινε όταν αφηγούνταν ιστορίες από τα ταξίδια της και από γνωριμίες με ανθρώπους απλούς και λαϊκούς.
Ως συγγραφέας ήταν λεξιθήρας, κατέγραφε συνεχώς εκφράσεις και προτάσεις, είτε στις συναναστροφές της και στην ανάγνωση, είτε από αυτές που συνέλεγε τυχαία, από ακούσματα στο δρόμο και στην αγορά. Κι ως ζωγράφος, συγκέντρωνε φωτογραφικά εικόνες, πρόσωπα, τοπία της Κύπρου και του κόσμου. Τα τελευταία χρόνια, κι αφού άνοιξαν τα κατοχικά οδοφράγματα, κατάφερε να συγκεντρώσει πολύτιμα κομμάτια της οικογενειακής της ιστορίας. Ανάμεσά τους, μερικά βιβλία της μυθικής βιβλιοθήκης του θείου της, Μήτσου Μαραγκού, που λεηλατήθηκε στην Αμμόχωστο. Είχαν βρει μια ιδιαίτερη θέση στα ράφια της βιβλιοθήκης της.
Παράλληλα, αναζητούσε αυθεντικές φωνές και εικόνες του τόπου μας. Αρκετές από αυτές βρήκε στην Καρπασία, στους εγκλωβισμένους. Στην τελευταία μας επικοινωνία, πριν από μερικές μέρες, ζητούσε πού θα εύρισκε το βιβλίο για την Άσσια, για το οποίο είχα γράψει σε αυτή τη στήλη πριν από δυο βδομάδες. Της είχε κινήσει το ενδιαφέρον ο λόγος και οι ιστορίες του λαϊκού αφηγητή.
Έφυγε από τη ζωή, ξαφνικά και άδικα, στην Αίγυπτο, τη χώρα των βαμβακάδων, έναν τόπο στενά συνδεδεμένο με την ερωτική ιστορία των γονιών της και με τα βιβλία της. Σε ένα τελευταίο από αυτά, είχε δώσει τον τίτλο «Γεζούλ». Στα αραβικά σημαίνει: Όλα χάνονται…

Ή μήπως όχι; Το νέο για το τροχαίο με βρήκε στην Αθήνα. Και ξεκίνησα, ασυναίσθητα, αναζητώντας την οδό Αγίας Θέκλας, τη γειτονιά της Τερέζας Μακρή – Μπλακ, που σαγήνευσε τον λόρδο Βύρωνα, «κοιτάζοντας τα σπίτια, τους δρόμους, τους Αέρηδες από την Αιόλου (…) να δω τη θέα της Ακρόπολης όπως θα την έβλεπε εκείνη από τα διάφορα σημεία του δρόμου.»
Καλό ταξίδι, Νίκη.

Δημοσιεύθηκε στην εφημ. «Ο Φιλελεύθερος», 9 Φεβρουαρίου 2013.

Γεζούλ

Γεζούλ

One thought on “Της Νίκης

  1. Εσύ τη γνώρισες περισσότερο. Αλλά κι εγώ απόλαυσα τη συντροφιά της και την καλοσύνη της σε μια επίσκεψη πριν δυο χρόνια στην Καρπασία. Παρέα με τις Αικατερίνη Κουμαριανού και Εύα Καραϊτίδου. Φιλόξενη, γενναιόδωρη, αεικίνητη, εξ ου και η ακατάπαυστη ‘έφεση του ειδέναι’ , και βέβαια αυτή τη μελαγχολία που υπογραμμίζεις, που φαίνεται ήταν στοιχείο της ταυτότητάς της. Μεγάλη απώλεια, θα πεις, για τον πνευματικό κόσμο της Κύπρου. Περισσότερο επειδή ήταν η Νίκη Μαραγκού.

Σχολιάστε..

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s