Μια σημερινή ανάρτηση του Ιδρύματος Σύλβιας Ιωάννου (https://sylviaioannoufoundation.org/el/about/news/cypriot-declaration-1821/?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=diakirixi) μας θύμισε μια σημαντική επέτειο της νεότερης ιστορίας της Κύπρου, που συνδέεεται άμεσα με την Ελληνική Επανάσταση του 1821 και τις ιουλιανές σφαγές του ιδίου έτους στο νησί.

Σαν σήμερα, λοιπόν, στις 6 Δεκεμβρίου 1821 μια ομάδα Κυπρίων φυγάδων των σφαγών, κάπου στην Ευρώπη, πιθανότατα στη Μασσαλία, υπέγραψαν ένα έγγραφο, σίγουρα σε δύο αντίγραφα, ίσως και σε περισσότερα, όπου ξεκινούσαν με τα εξής:

Ἐπειδὴ ἡ τυραννικὴ διοίκησις τῶν τούρκων μετεβλήθη Ὁλοτελῶς εἰς ληστήαν, καὶ οὔτε ὁ εἰρηνικὸς ἡμῶν Βίος καὶ [η] πρὸς τοὺς σκληροὺς αὐτῶν νόμους Εὐπείθια, οὔτε πολιτικὴ φρόνησις, οὔτε ἀθωότης, οὔτε ταπείνοσις, οὔτε τὰ ὑπὲρ τὴν ἡμετέραν δύναμιν ἔξοδα, οὔτε πᾶν ἄλλο εἶδος θυσίας Ὅπερ διὰ τῶν προὐχώντων ἡμῶν ἐπροσφέραμεν Ἴσχυσαν νὰ ἐμποδίσουν τὰς ἄχρι θανάτου καταδρομὰς ἡμῶν τῶν ἐν Κύπρῳ Χριστιανῶν, ἀλλὰ χωρὶς τινὸς ἠθικῆς ἢ λόγου προφάσεως κατέσφαξαν, Ὅσους ἐξ ἡμῶν ἔβαλον εἰς τὸ χέρι χριστιανούς, μηδὲν εὐλαβούμενοι οὐδὲ τῶν αἰδεσήμων ἱερέων, οὐδὲ τῶν Σεβασμίων Ἀρχιερέων, οὐδ’ αὐτοῦ τοῦ μακαριωτάτου ἡμῶν πατρὸς καὶ δεσπότου, ἀλλ’ αὐτοὺς μὲν κατέσφαξαν, τοὺς δὲ Ἱεροὺς ἡμῶν Ναοὺς καὶ Οἴκους ἄλλους μὲν ἐρήμωσαν ἄλλους δὲ κατέκαυσαν, δίδωντας εἰς ἀρπαγὴν τὰ τέκνα ἡμῶν καὶ Γυναίκας, Βιάζωντας αὐτὰ νὰ ἐναγκαλισθῶσι τὴν ἀνόσιον αὐτῶν θρησκείαν, καὶ ἄλλα ὅσα τραγικὰ καὶ ἀποτρόπαια Βαρβαρικὴ δύναμις καταχρᾶται, Ὅπου δὲν εὑρίσκει ἀνθίστασιν. Διὰ τὰς φρικτὰς αὐτὰς ἀδικίας καὶ δι’ ὅσας ἄλλας πρὸ αὐτῶν Εἰ καὶ μετριωτέρας ἀλλὰ συνεχεῖς ὑπὸ τῶν τυράννων αὐτῶν ὑπεφέραμεν, Νομίζομεν ἐνώπιον Θεοῦ, καὶ ἀνθρώπων, ὅτι ἔχομεν κάθε δίκαιον, νὰ μὴν γνωρίζωμεν πλέον διὰ διοίκησιν, τοὺς αἱμοβόρους τούτους ληστάς, ἀλλὰ συμφώνως μὲ τοὺς λοιποὺς ἀδελφοὺς ἡμῶν Ἕλληνας θέλομεν προσπαθήσει τὴν Ἐλευθερίαν τῆς εἰρηνικῆς ἡμῶν, πάλαι μὲν Μακαρίας, ἤδη δὲ τρισαθλίας Νήσου Κύπρου. [η έμφαση δική μου]

Στη συνέχεια, οι υπογράφοντες Κύπριοι, κληρικοί και λαϊκοί, ανέθεταν στον Νικόλαο Θησέα να τους εκπροσωπήσει στην Ευρώπη, “ἵvα πράξῃ ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας, voµίµoυ διoικήσεως καὶ εὐταξίας τῆς Κύπρου, Ὅσα κατὰ τὰς περιστάσεις κρίvει ἀvαγκαῖα καὶ ὠφέληµα, κατὰ τὰς ὑποσχέσεις καὶ Ὅρκους οὓς ἐλάβαµεv παρ’ αὐτοῦ.”

Πρόκειται για ένα βαρυσήμαντο έγγραφο, που ουσιαστικά σηματοδοτεί τη γέννηση του εθνικού κινήματος της Κύπρου και πιστοποιεί την επίδραση της Ελληνικής Επανάστασης. Το μοναδικό σωζόμενο αντίγραφο της Διακήρυξης φυλάσσεται στη Συλλογή του Κοινωφελούς Ιδρύματος Σύλβιας Ιωάννου και χάρη στη γενναιοδωρία του Ιδρύματος έχει τυπωθεί ομοιότυπο αντίγραφο του χειρογράφου και συνοδευτικό τεύχος με επεξηγηματικά κείμενα που μοιράστηκε δωρεάν στα σχολεία της Κύπρου για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Φωτογραφία τμήματος της “Διακήρυξης” της 6ης Δεκεμβρίου 1821