Πασχαλινά πολεμικά πρωτοσέλιδα του 1921

Το Πάσχα των Ορθοδόξων του 1921 γιορτάστηκε στις 18 Απριλίου (σχεδόν σαν σήμερα, καθώς με το νέο ημερολόγιο ήταν Πρωτομαγιά του 1921). Πριν εκατό χρόνια η Ελλάδα βρισκόταν στη Μικρασία με αντιβενιζελική κυβέρνηση και με βασιλιά τον επιστρέψαντα Κωνσταντίνο και ο ελληνικός στρατός ετοιμαζόταν για τη μεγάλη εξόρμηση, ελπίζοντας ότι θα ήταν η τελευταία και […]

Πρωτοχρονιάτικες ευχές του …1921

Πρωτοχρονιά σήμερα, και το “Περί Ιστορίας” συμπληρώνει αισίως οκτώ χρόνια ζωής, καθώς γεννήθηκε τέτοιες μέρες, τον Ιανουάριο 2013. Ήταν, τότε, η εποχή που κορυφωνόταν η οικονομική κρίση που οδήγησε στην κατάρρευση των κυπριακών τραπεζών και τις δραματικές εικόνες του Μαρτίου 2013. Αυτές τις μέρες, μέρες εγκλεισμού και απαγορεύσεων λόγω της πανδημίας, αναζήτησα στα πρωτοσέλιδα των […]

Σεπτεμβριανά του 1955: Από τους κυπριακούς απόηχους

Σήμερα, μέρα που συμπληρώνονται 65 χρόνια από τα «Σεπτεμβριανά» θα σταχυολογήσουμε μερικές ενδιαφέρουσες κυπριακές αντιδράσεις για το πογκρόμ εις βάρος του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης, της 6ης / 7ης Σεπτεμβρίου 1955, που ξέσπασε σχεδόν ταυτόχρονα με την επισημοποίηση του ναυαγίου της «Τριμερούς» στο Λονδίνο. Το τέλος της «Τριμερούς» δεν γράφτηκε στον Τάμεση, αλλά στον Βόσπορο όπου, αργά […]

Οι χρυσομηλιές ενός Κυθρεώτη φυγά των σφαγών του 1821

Ο Γεώργιος Κηπιάδης αναφέρει στο βιβλίο του για τις σφαγές του Ιουλίου 1821, ότι οι συλληφθέντες στην Κυθρέα οδηγήθηκαν στην εκτέλεση, στη Λευκωσία, την ίδια μέρα με τους προύχοντες της Λαπήθου και του Καραβά, στις 13 Ιουλίου 1821. Γράφει, συγκεκριμένα: «Αυθημερόν [13 Ιουλίου 1821] απήγαγον εις Λευκωσίαν και εκαρατόμησαν τους εκ Κυθραίας διαπρέποντας επί κτήμασι […]

Κύπριοι στην Αιολική γη, 1817

Η επέτειος της 25ης Μαρτίου, που θα γιορτάσουμε την ερχόμενη Τετάρτη, έστω και έγκλειστοι, εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων προστασίας από την επιδημία, μας επιτρέπει να παρουσιάσουμε σήμερα νέα, ενδιαφέροντα στοιχεία, για την πνευματική κατάσταση και την κίνηση των ιδεών στην Κύπρο στις παραμονές της ελληνικής επανάστασης. Έχουν δημοσιευθεί στην πρόδρομη ανακοίνωσή μου με τίτλο «Νεότερα […]

Από την ιστορία των επιδημιών στην Κύπρο

Τα όσα παρακολουθεί με ανησυχία η ανθρωπότητα τις τελευταίες ημέρες με την εξάπλωση του κορωνοϊού (και του πανικού), ξυπνούν ξεχασμένους θαμμένους εφιάλτες για τις επιδημίες που θέριζαν, ως άρματα δρεπανηφόρα, εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, γεννώντας τον τρόμο και μεγιστοποιώντας τις δεισιδαιμονίες των προηγούμενων γενιών. Στη νεότερη ιστορία της, η Κύπρος χτυπήθηκε από πολλά «θανατικά», όπως τα […]

Η ανομβρία του 1870-1873

Για μια από τις μεγαλύτερες θεομηνίες που έπληξαν την Κύπρο στη νεότερη ιστορία θα μιλήσουμε σήμερα, την ανομβρία του 1870-1873. Καθώς θεωρούμε εντυπωσιακό ότι αν και παρήλθαν μόλις 150 χρόνια από το πρώτο έτος της ανομβρίας (1870), τείνει να διαγραφεί εντελώς από την κυπριακή συλλογική μνήμη. Ο Φίλιος Ζαννέτος, στον πρώτο τόμο (1910) της «Ιστορίας […]

Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία: Σμύρνη 1919

Τα Χριστούγεννα του 1919 γιορτάστηκαν με ξεχωριστή αγαλλίαση από τους Έλληνες της Σμύρνης, σε ένα ιδιότυπο καθεστώς ημιελευθερίας, εν αναμονή της τελικής απελευθέρωσης. Την ελληνική διοίκηση στην πόλη, με Ύπατο Αρμοστή τον Αριστείδη Στεργιάδη, στήριζε από την Πρωτομαγιά του 1919 εκ μέρους των νικητών του Μεγάλου πολέμου το ελληνικό εκστρατευτικό σώμα, που γρήγορα εξελίχθηκε στη […]

Ελληνική Σχολή Λεμεσού: 200 χρόνια από την ίδρυσή της

Συμπληρώνονται φέτος 200 χρόνια από την ίδρυση της Ελληνικής Σχολής Λεμεσού, ενός από τα εκπαιδευτήρια που εμφανίστηκαν κατά τις παραμονές της ελληνικής επανάστασης και μαρτυρούν την πνευματική άνοιξη που σημειώθηκε εκείνη την εποχή στην Κύπρο. Η εκπαιδευτική αναδημιουργία οφειλόταν εν πολλοίς στον θερμουργό ζήλο του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, του εθνομάρτυρα της 9ης Ιουλίου 1821, ιδρυτή της […]

Δύο άγνωστα κείμενα για την Αμμόχωστο (1844 και 1846)

Αναζητώντας τεκμήρια και πληροφορίες στα μικρασιατικά έντυπα για την Κύπρο του μακρού και άγνωστου 19ου αιώνος, εντόπισα πριν μερικά χρόνια ένα σύντομο «κυπριακό» άρθρο στο περιοδικό «Αποθήκη των ωφελίμων γνώσεων» της Σμύρνης, δημοσιευμένο στο τεύχος του Δεκεμβρίου 1844. Έχει τίτλο «Η πόλις Αμμόχουστος» και το υπογράφει ο Δημήτριος Ν. Φρανγκούδης. Κατά μια ατυχή συγκυρία, το […]