Ελληνική Σχολή Λεμεσού: 200 χρόνια από την ίδρυσή της

Συμπληρώνονται φέτος 200 χρόνια από την ίδρυση της Ελληνικής Σχολής Λεμεσού, ενός από τα εκπαιδευτήρια που εμφανίστηκαν κατά τις παραμονές της ελληνικής επανάστασης και μαρτυρούν την πνευματική άνοιξη που σημειώθηκε εκείνη την εποχή στην Κύπρο. Η εκπαιδευτική αναδημιουργία οφειλόταν εν πολλοίς στον θερμουργό ζήλο του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, του εθνομάρτυρα της 9ης Ιουλίου 1821, ιδρυτή της […]

Δύο άγνωστα κείμενα για την Αμμόχωστο (1844 και 1846)

Αναζητώντας τεκμήρια και πληροφορίες στα μικρασιατικά έντυπα για την Κύπρο του μακρού και άγνωστου 19ου αιώνος, εντόπισα πριν μερικά χρόνια ένα σύντομο «κυπριακό» άρθρο στο περιοδικό «Αποθήκη των ωφελίμων γνώσεων» της Σμύρνης, δημοσιευμένο στο τεύχος του Δεκεμβρίου 1844. Έχει τίτλο «Η πόλις Αμμόχουστος» και το υπογράφει ο Δημήτριος Ν. Φρανγκούδης. Κατά μια ατυχή συγκυρία, το […]

Σμύρνη, Μάιος 2019

Κορυφώνονται αυτές τις μέρες στην Ελλάδα οι ετήσιες εκδηλώσεις μνήμης της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού. Φέτος, έχουν ευρύτερες διαστάσεις, με κέντρο τη Θεσσαλονίκη, όπου έγινε ένα μεγάλο επιστημονικό συνέδριο για τη γενοκτονία των χριστιανικών πληθυσμών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, με οργανωτή την Έδρα Ποντιακών Σπουδών του ΑΠΘ, τα επίσημα εγκαίνια του Κέντρου Ποντιακών Ερευνών στο ίδιο […]

Ένα άγνωστο κείμενο για την Κύπρο του 1821 και του 1833

Σε πρόσφατο άρθρο μου στη φετινή Επιστημονική Επετηρίδα του Κέντρου Μελετών της Ιεράς Μονής Κύκκου, παρουσιάζω μια άγνωστη ανταπόκριση από την Κύπρο στην εφημερίδα του Ναυπλίου, «Χρόνος», με αναφορές στην κυπριακή εξέγερση του μοναχού Ιωαννικίου το 1833, στο περιθώριο του πρώτου τουρκοαιγυπτιακού πολέμου (1831-1833), δώδεκα χρόνια ύστερα από την έκρηξη της ελληνικής επανάστασης του 1821. […]

Κυπριακές εκδόσεις για τη Μακεδονία, 1904-1908

Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ιστορικές, φιλολογικές και βιβλιογραφικές πτυχές των δεσμών Κύπρου – Μακεδονίας, που απηχούν και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον των Ελλήνων Κυπρίων για όσα διαδραματίζονταν στη Μακεδονία στις αρχές του 20ού αιώνα είναι οι σχετικές κυπριακές εκδόσεις. Ένα σχεδόν άγνωστο κεφάλαιο για τη νεότερη κυπριακή γραμματεία, καθώς πρόκειται για δυσεύρετες σήμερα, ολιγοσέλιδες εκδόσεις, […]

100 χρόνια από τον θάνατο του Ανδρέα Θεμιστοκλέους

Την ερχόμενη βδομάδα συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τον θάνατο στη Λεμεσό, στις 13 Μαρτίου 1918, του Ανδρέα Θεμιστοκλέους (1843-1918). Μιας κορυφαίας φυσιογνωμίας της εποχής του, με καθοριστικό ρόλο στην «ενηλικίωση» του εθνικού κινήματος και στη δυναμική διεκδίκηση των πολιτικών αιτημάτων στην Αγγλοκρατία. Ο πατέρας του Ανδρέα, Δημήτριος Θεμιστοκλής (1792-1848), ήταν  σημαντικός λόγιος, με σπουδές στις […]

80 χρόνια από τον θάνατο του Ιωάννη Συκουτρή

Συμπληρώθηκαν πρόσφατα ογδόντα χρόνια από την αυτοκτονία στην Κόρινθο (21-9-1937) του Ιωάννη Συκουτρή, ενός από τους σπουδαιότερους φιλόλογους του νεότερου Ελληνισμού. Στον Συκουτρή αφιερώσαμε στο παρελθόν δύο άρθρα στη στήλη μας (το 2007 και το 2008), όμως επανερχόμαστε σήμερα, επειδή σε ελάχιστους πνευματικούς ανθρώπους οφείλει η Κύπρος τόσο πολλά, όσα σε αυτόν. Ο Συκουτρής, που […]

Κυπριακοί απόηχοι των «Σεπτεμβριανών» του 1955

Η προχθεσινή επέτειος του πογκρόμ της Κωνσταντινούπολης, της 6ης Σεπτεμβρίου 1955, μας δίνει την ευκαιρία για μια συνοπτική ανασκόπηση των κυπριακών αντιδράσεων, που θεωρούμε ενδιαφέρουσες και χρήσιμες, τόσο για την ιστορία της περιόδου, όσο και γενικότερα, για τον τρόπο αντιμετώπισης της τουρκικής πολιτικής από την ηγεσία των Ελλήνων του νησιού. Τα γεγονότα που έμειναν γνωστά […]

Κύπρος – Μικρασία. Τα Πρακτικά ενός συνεδρίου

Οι τελευταίες μέρες του Αυγούστου είναι συνδεδεμένες με την επέτειο της Μικρασιατικής καταστροφής. Για τις πολλές και μακραίωνες σχέσεις της Κύπρου με τη γειτονική Μικρά Ασία, την ιστορική και ουσιαστική ενδοχώρα του νησιού μας, κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες, από τον Σύνδεσμο Μικρασιατών Κύπρου, ο τόμος «Κύπρος-Μικρασία. Κοιτίδες πολιτισμού. Πρακτικά Α΄ Επιστημονικού Συμποσίου» (Λευκωσία 2015), […]

Από τη Μικρασία στην Κύπρο

«Το σπίτι τους στην Αλλαγιά, έξω στην εξώπορτα, είχε οικόσημο ένα φίδι με τριαντάφυλλα. Στην αυλή του σπιτιού μια μεγάλη στέρνα μέσα στην οποία μάζευαν βρόχινο νερό για να το χρησιμοποιούν το καλοκαίρι που δεν είχαν νερό τρεχάτο, όπως εδώ, στα σπίτια τους. Η αυλή ήταν γεμάτη δένδρα. Όταν έμπαινες μέσα στο σπίτι, το ισόγειο […]