Ένα άγνωστο κείμενο για την Κύπρο του 1821 και του 1833

Σε πρόσφατο άρθρο μου στη φετινή Επιστημονική Επετηρίδα του Κέντρου Μελετών της Ιεράς Μονής Κύκκου, παρουσιάζω μια άγνωστη ανταπόκριση από την Κύπρο στην εφημερίδα του Ναυπλίου, «Χρόνος», με αναφορές στην κυπριακή εξέγερση του μοναχού Ιωαννικίου το 1833, στο περιθώριο του πρώτου τουρκοαιγυπτιακού πολέμου (1831-1833), δώδεκα χρόνια ύστερα από την έκρηξη της ελληνικής επανάστασης του 1821. […]

Κύπρος, Πρωτοχρονιά 1919

Η χαραυγή του 2019 μας επιτρέπει να αναζητήσουμε τον τρόπο με τον οποίο υποδέχθηκαν το νέο έτος στην Κύπρο πριν από έναν αιώνα, το 1919. Η οριστική λήξη του Μεγάλου πολέμου λίγες βδομάδες προηγουμένως, είχε εκτοξεύσει τη συνήθη αισιοδοξία που γεννιέται με την υποδοχή του νέου έτους. Οι Έλληνες της Κύπρου προσέβλεπαν στο 1919 ως […]

Κυπριακές βιβλιοθήκες: παρελθόν, παρόν και μέλλον

Τα εγκαίνια του εντυπωσιακού κτιρίου της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου αποτελούν σημαντικό σταθμό στην ιστορία των κυπριακών βιβλιοθηκών και μεγάλο γεγονός για την πνευματική και πολιτιστική ζωή του τόπου. Τύχη αγαθή, η λειτουργία του νέου κτιρίου της πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης στη Λευκωσία, συνέπεσε χρονικά με την επιστροφή και πάλι, ύστερα από την κτιριακή ανακαίνιση, της Δημοτικής […]

“Πού είναι η Λάπηθος;”

Ένα περιστατικό που συνέβηκε πρόσφατα, μου δίνει την ευκαιρία να αναφερθώ σήμερα σε ένα φαινόμενο που έχω διαπιστώσει εδώ και χρόνια: την μεγάλη άγνοια των Κυπρίων νέων για τη γεωγραφία του τόπου μας. Πριν από λίγες μέρες κλήθηκα να μιλήσω σε μια ομάδα 25 παιδιών Τρίτης Γυμνασίου από μια μεγάλη κωμόπολη της υπαίθρου, στα πλαίσια […]

Η καθιέρωση της επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940 στην Κύπρο

Στο σημερινό μας σημείωμα θα παρουσιάσουμε το πώς και πότε καθιερώθηκε ο εορτασμός της επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940 στο νησί μας. Η επέτειος του «ΟΧΙ» τιμήθηκε από το 1941, με ιδιαίτερο εορτασμό στην Πάφο λόγω της εκεί παρουσίας του μοναδικού μητροπολίτη στο νησί, τοποτηρητή του αρχιεπισκοπικού θρόνου, μητροπολίτη Πάφου Λεοντίου. Θρησκευτικό μνημόσυνο έγινε και […]

Τα Οκτωβριανά στην ύπαιθρο: Εξέγερση και καταστολή

Η εξέγερση των «Οκτωβριανών», με κορυφαία στιγμή της λαϊκής έκρηξης τον εμπρησμό του Κυβερνείου στις 21 Οκτωβρίου 1931, άλλαξε τον πολιτικό, εκκλησιαστικό, εκπαιδευτικό  και κοινωνικό χάρτη του νησιού, καθορίζοντας  και την ιστορία των επόμενων δεκαετιών. Το αυθόρμητο λαϊκό ξέσπασμα οργής επεκτάθηκε για λίγες μέρες σε όλη την Κύπρο με σοβαρότερα επεισόδια και νεκρούς, από τα […]

20 Ιουλίου 1974: Οι πρώτες ώρες του εφιάλτη

Θα επιχειρήσουμε σήμερα, μια μέρα μετά τη χτεσινή επέτειο, να κωδικοποιήσουμε τις πρώτες ώρες της τουρκικής εισβολής, και κυρίως, μερικά συμπεράσματα που εξάγονται από την απλή καταγραφή της ακατανόητα αργοπορημένης ελληνικής αντίδρασης. Δυστυχώς και μόνο τα παρακάτω τεκμηριώνουν την ανικανότητα και τη σύγχυση όσων πραξικοπηματικά είχαν καταλάβει την εξουσία στην Ελλάδα και στην Κύπρο και […]

Σωτηράκη Μαρκίδη μεταθανάτια περιπέτεια

Το πρόσφατο θέμα που ανέκυψε, ξαφνικά και αναίτια, με τη μετονομασία του «Μαρκίδειου Θεάτρου» της Πάφου έληξε, ευτυχώς, με τον καλύτερο τρόπο, αφού στην προχθεσινή συνεδρία του Δημοτικού  Συμβουλίου Πάφου με μεγάλη πλειοψηφία αποφασίστηκε να παραμείνει η ονομασία «Μαρκίδειο» στο ανακαινισθέν θέατρο της πόλης. Είναι μια απόφαση που αποκαθιστά τα στοιχειώδη και την οποία χρωστούσε […]

Διαθλάσεις της εξέγερσης του Ίλιντεν στην Κύπρο

Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε κατά πόσο συζητείται σοβαρά μεταξύ των κυβερνήσεων Ελλάδας και ΠΓΔΜ η ονομασία της «Μακεδονίας του Ίλιντεν» για το γειτονικό με την Ελλάδα κράτος της Βαλκανικής, όμως η σχετική ειδησεογραφία, μας θύμισε τον απόηχο της εξέγερσης του Ίλιντεν του 1903 στην Κύπρο. (Είχαμε γράψει σχετικά σε ένα από τα πρώτα […]

Η 103 σειρά της ΕΛΔΥΚ

Ένα από τα πιο συγκλονιστικά κεφάλαια της απέλπιδος αντίστασης απέναντι στις τουρκικές δυνάμεις εισβολής, το καλοκαίρι του 1974, ήταν η συμβολή της ΕΛΔΥΚ και των ανδρών της και, κατ’ επέκταση, οι μεγάλες απώλειές της. Η ΕΛΔΥΚ, και ιδιαίτερα οι λόχοι που κράτησαν την αμυντική γραμμή στις φονικές μάχες της δεύτερης φάσης της εισβολής, παρέμειναν συντεταγμένοι […]