Κύριλλος Β΄ (1845-1916)

Συμπληρώνεται, αυτές τις μέρες, ένας αιώνας από τον θάνατο, τον Ιούλιο 1916, του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Κυρίλλου Β΄ Παπαδόπουλου. Ο Κύριλλος γεννήθηκε στον Πρόδρομο και με φροντίδα του συντοπίτη του, Αρχιεπισκόπου Σωφρονίου, σπούδασε στα Ιεροσόλυμα, στη Θεολογική Σχολή Σταυρού. Με την επιστροφή του στην Κύπρο χειροτονήθηκε διάκονος (1873) και διορίστηκε δάσκαλος στην Ελληνική Σχολή Λευκωσίας. Δυναμικός […]

Πρωτοχρονιάτικες ευχές … του 1916

Πρωτοχρονιά του 2016, σε λίγες ώρες, και αναζητώντας …πρωτοτυπία στις ευχές κατέφυγα στον προ εκατονταετίας κυπριακό Τύπο. Παραθέτω, λοιπόν, στη συνέχεια, μια σταχυολόγηση ορισμένων από τις πιο ενδιαφέρουσες ειδήσεις και χρονογραφήματα των εβδομαδιαίων ελληνικών εφημερίδων της Κύπρου, τις πρώτες ημέρες του 1916. Ας σημειωθεί ότι και το 1916 η πρωτοχρονιά ήταν Παρασκευή. Στη Λευκωσία, ο […]

28η Οκτωβρίου 1940 στην Κύπρο

Συμπληρώθηκαν σήμερα 75 χρόνια από τις 28 Οκτωβρίου 1940, μια σημαντική μέρα για την νεοελληνική ιστορία. Εξίσου σημαντική, όμως, στάθηκε και για την ιστορία της Κύπρου. Θυμίζω ότι η Κύπρος, ως αποικία της βρετανικής αυτοκρατορίας είχε μπει στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο από τον Σεπτέμβριο του 1939, ένα χρόνο πριν, όμως για τους Έλληνες της Κύπρου […]

Εκατό χρόνια από την προσάρτηση της Κύπρου στη Βρετανία

Συμπληρώθηκαν πρόσφατα εκατό χρόνια από την προσάρτηση της Κύπρου στη Βρετανία, στις 5 Νοεμβρίου 1914 (23 Οκτωβρίου στο παλαιό ημερολόγιο), όταν το σχετικό βασιλικό «Διάταγμα εν Συμβουλίω» και η προκήρυξη του Μεγάλου Αρμοστή τοιχοκολλήθηκαν σε κεντρικές τοποθεσίες των κυπριακών πόλεων. Η προσάρτηση ήταν αναμενόμενη, ύστερα από τη συστράτευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με τη Γερμανία στον […]

Ο καρχαρίας και ο γυμνασιάρχης Μ. Βολονάκης (1900)

Συνεχίζοντας στο πνεύμα της προηγούμενης ανάρτησης επιστρέφουμε πάλι στις κυπριακές εφημερίδες των αρχών του 20ού αιώνα και στον «Ευαγόρα» του Νικόλαου Καταλάνου. Ο Μανιάτης στην καταγωγή, Καταλάνος υπήρξε μακράν η πιο συγκρουσιακή πολιτική προσωπικότητα της πρώτης περιόδου της Αγγλοκρατίας. Άνθρωπος τραχύς, ασκητικός και οξύθυμος είχε φανατικούς εχθρούς και αφοσιωμένους φίλους. Ταυτόχρονα αφιέρωνε πολλές ώρες στη […]

Βροχερός Μάιος (1914)

Στη σημερινή στήλη του «Περί ιστορίας» για την προ εκατονταετίας Κύπρο, αναδημοσιεύεται η περιγραφή των βροχών του Μαΐου του 1914 στην περιοχή Λευκωσίας – Μεσαορίας – Λάρνακας, στην εφημ. του Νικόλαου Καταλάνου, Κυπριακός Φύλαξ, της 16ης Μαΐου 1914. Επίκαιρο θέμα, εάν το συνδυάσουμε και με τον φετινό βροχερό Μάιο. Ο αναγνώστης ας προσέξει το διδακτικό […]

Θύματα βιοπάλης

Εγκαινιάζω σήμερα μια νέα στήλη στο «Περί Ιστορίας» που ελπίζω να την ανανεώνω κάθε Τετάρτη, την «Προ εκατόν ετών». Θα αναδημοσιεύονται ειδήσεις, άρθρα, διαφημίσεις και νέα από τις σελίδες των κυπριακών εφημερίδων, προ εκατονταετίας ακριβώς. Ξεκινάμε σήμερα, με δυο ατυχήματα, ένα οδικό και ένα εργατικό, όπως τα κατέγραψε η εφημερίδα της Λευκωσίας Κυπριακός Φύλαξ, του […]

Φύλακες και Φυλακές

Για την ιστορία των Κεντρικών Φυλακών είχε ασχοληθεί η στήλη μας παλιότερα, όταν γράψαμε για τα βιβλία του Χριστόδουλου Γαλατόπουλου «Στις φλόγες του Κυβερνείου» (εκδόσεις Επιφανίου) και του Τεύκρου Ανθία «Πώς έζησα 18 μήνες στις Κεντρικές Φυλακές» (εκδόσεις Εν Τύποις). Οι Γαλατόπουλος και Ανθίας ήταν δύο από τους πιο διάσημους πολιτικούς κατάδικους των Κεντρικών Φυλακών […]

Κιαμήλ πασάς: Ένας μεγάλος Κύπριος

Συμπληρώνονται αυτές τις ημέρες 100 χρόνια από τον θάνατο του Κιαμήλ πασά (1832-1913). Ο Κιαμήλ γεννήθηκε Εβραίος, αλλά ενόσω ήταν ακόμη παιδί, ο πατέρας του, Σαλίχ εφέντης, από το Πυρόι, αλλαξοπίστησε. Οι περισσότερες πηγές αναφέρουν ως τόπο γέννησης του Κιαμήλ τη Λευκωσία, όμως ο Νικ. Καταλάνος υποστηρίζει ότι γεννήθηκε στη Δευτερά. Είναι βέβαιο, πάντως, ότι […]

Φίλιος Ζαννέτος (1863-1933)

Συμπληρώνονται, αύριο 2 Ιουνίου, ογδόντα χρόνια από τον θάνατο στην Αθήνα, το 1933, του Φίλιου Γ. Ζαννέτου, του δεύτερου Πελοποννήσιου εξόριστου των Βρετανών, ύστερα από τον Νικόλαο Καταλάνο. Ο Φίλιος Ζαννέτος εξορίστηκε από τους Βρετανούς σε μια σκαιά επίδειξη αποικιακής δύναμης, τον Οκτώβριο του 1922, ενώ είχε προηγηθεί η εξορία του Καταλάνου τον Απρίλιο του […]