Ελληνική Σχολή Λεμεσού: 200 χρόνια από την ίδρυσή της

Συμπληρώνονται φέτος 200 χρόνια από την ίδρυση της Ελληνικής Σχολής Λεμεσού, ενός από τα εκπαιδευτήρια που εμφανίστηκαν κατά τις παραμονές της ελληνικής επανάστασης και μαρτυρούν την πνευματική άνοιξη που σημειώθηκε εκείνη την εποχή στην Κύπρο. Η εκπαιδευτική αναδημιουργία οφειλόταν εν πολλοίς στον θερμουργό ζήλο του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, του εθνομάρτυρα της 9ης Ιουλίου 1821, ιδρυτή της […]

Δύο άγνωστα κείμενα για την Αμμόχωστο (1844 και 1846)

Αναζητώντας τεκμήρια και πληροφορίες στα μικρασιατικά έντυπα για την Κύπρο του μακρού και άγνωστου 19ου αιώνος, εντόπισα πριν μερικά χρόνια ένα σύντομο «κυπριακό» άρθρο στο περιοδικό «Αποθήκη των ωφελίμων γνώσεων» της Σμύρνης, δημοσιευμένο στο τεύχος του Δεκεμβρίου 1844. Έχει τίτλο «Η πόλις Αμμόχουστος» και το υπογράφει ο Δημήτριος Ν. Φρανγκούδης. Κατά μια ατυχή συγκυρία, το […]

Περιπέτειες Κυπρίων προσκυνητών

Μια από τις πιο ισχυρές πατροπαράδοτες συνήθειες των Κυπρίων, που σχετίζεται άμεσα με το Πάσχα, είναι το προσκύνημα στους Αγίους Τόπους. Το «χατζιάτο» ήταν, για πολλές γενιές προγόνων μας, πόθος ιερός και όνειρο ζωής. Και μια συνήθεια που αφορούσε το πρώτο ταξίδι εκτός Κύπρου (συνήθως και το μόνο) των παππούδων και των γιαγιάδων μας, και […]

Όψεις της Αποικιοκρατίας στην Κύπρο

Παρουσιάστηκε προχθές, 4 Απριλίου 2019, στη Λευκωσία, η δίτομη ογκώδης έκδοση των Μύρωνος Χριστοφίδη και Λεωνίδα Φ. Λεωνίδου, «Χρονολόγιον Αγώνος ΕΟΚΑ (1954-1959). Κύρια ιδιοτυπία της έκδοσης είναι ότι ο πρώτος εκ των συγγραφέων, Μύρων Κ. Χριστοφίδης (1926-1988) κατέλειπε 1924 πυκνογραμμένες σελίδες χρονολογίου που έγραφε σχολαστικά κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ (από το 1956 […]

Ένα άγνωστο κείμενο για την Κύπρο του 1821 και του 1833

Σε πρόσφατο άρθρο μου στη φετινή Επιστημονική Επετηρίδα του Κέντρου Μελετών της Ιεράς Μονής Κύκκου, παρουσιάζω μια άγνωστη ανταπόκριση από την Κύπρο στην εφημερίδα του Ναυπλίου, «Χρόνος», με αναφορές στην κυπριακή εξέγερση του μοναχού Ιωαννικίου το 1833, στο περιθώριο του πρώτου τουρκοαιγυπτιακού πολέμου (1831-1833), δώδεκα χρόνια ύστερα από την έκρηξη της ελληνικής επανάστασης του 1821. […]

Κυπριακές βιβλιοθήκες: παρελθόν, παρόν και μέλλον

Τα εγκαίνια του εντυπωσιακού κτιρίου της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου αποτελούν σημαντικό σταθμό στην ιστορία των κυπριακών βιβλιοθηκών και μεγάλο γεγονός για την πνευματική και πολιτιστική ζωή του τόπου. Τύχη αγαθή, η λειτουργία του νέου κτιρίου της πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης στη Λευκωσία, συνέπεσε χρονικά με την επιστροφή και πάλι, ύστερα από την κτιριακή ανακαίνιση, της Δημοτικής […]

“Πού είναι η Λάπηθος;”

Ένα περιστατικό που συνέβηκε πρόσφατα, μου δίνει την ευκαιρία να αναφερθώ σήμερα σε ένα φαινόμενο που έχω διαπιστώσει εδώ και χρόνια: την μεγάλη άγνοια των Κυπρίων νέων για τη γεωγραφία του τόπου μας. Πριν από λίγες μέρες κλήθηκα να μιλήσω σε μια ομάδα 25 παιδιών Τρίτης Γυμνασίου από μια μεγάλη κωμόπολη της υπαίθρου, στα πλαίσια […]

Η καθιέρωση της επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940 στην Κύπρο

Στο σημερινό μας σημείωμα θα παρουσιάσουμε το πώς και πότε καθιερώθηκε ο εορτασμός της επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940 στο νησί μας. Η επέτειος του «ΟΧΙ» τιμήθηκε από το 1941, με ιδιαίτερο εορτασμό στην Πάφο λόγω της εκεί παρουσίας του μοναδικού μητροπολίτη στο νησί, τοποτηρητή του αρχιεπισκοπικού θρόνου, μητροπολίτη Πάφου Λεοντίου. Θρησκευτικό μνημόσυνο έγινε και […]

Ο Παύλος Νιρβάνας και η Κύπρος

Την προηγούμενη βδομάδα (5-7 Οκτωβρίου 2018) έγινε στην Αθήνα, με ιδιαίτερη επιτυχία, συνέδριο για έναν από τους πολυγραφότερους Νεοέλληνες συγγραφείς, από τους πιο αγαπημένους και πολυδιαβασμένους της γενιάς του, τον Παύλο Νιρβάνα (1866-1937). Για τις σχέσεις του Νιρβάνα με την Κύπρο οι γνώσεις μας είναι λιγοστές, με εξαίρεση ένα άρθρο του Θεοδόση Πυλαρινού, του 2010, […]

Σκοτώνοντας έναν ζωγράφο: Το μαρτύριο του Μιχαήλ Κκάσιαλου

Επέτειος της δεύτερης φάσης της τουρκικής εισβολής αύριο, 14 Αυγούστου. Πριν από 44 χρόνια, το 1974, τα τουρκικά αεροπλάνα και τεθωρακισμένα ξεχύθηκαν στη Μεσαορία και επέκτειναν τη γραμμή της κατοχής μέχρι την Αμμόχωστο και τη Μόρφου, σκορπίζοντας τον όλεθρο και την καταστροφή. Η «διεθνής κοινότητα» είχε μείνει χάσκουσα στη Γενεύη… Θύμα της βαρβαρότητας των εισβολέων […]