Οι Κύπριοι του Αλβανικού μετώπου (1940-1941)

Δεδομένης της βρετανικής άρνησης και των προσκομμάτων για τη μαζική κατάταξη Κυπρίων εθελοντών στον ελληνικό στρατό το 1940, μόνο ένας μικρός αριθμός Κυπρίων ευτύχησε να έχει ουσιαστική προσφορά στον αγώνα στα βουνά της Ηπείρου και της Αλβανίας, προασπίζοντας την ελληνική ελευθερία εναντίον της εισβολής των ιταλικών στρατευμάτων του Μουσολίνι. Θα τους ακολουθούσαν, από τον Δεκέμβριο […]

Ένα μνημείο για τον Κανάρη που έμεινε στα σχέδια

O πρώτος που κάνει λόγο για την άφιξη του Κωνσταντίνου Κανάρη στην Κύπρο, τον Ιούνιο του 1821, είναι ο Γεώργιος Ι. Κηπιάδης, στα «Απομνημονεύματα των κατά το 1821 εν τη νήσω Κύπρω τραγικών σκηνών» (Αλεξάνδρεια 1888). Ένα βιβλίο που, παρά τις κραυγαλέες του αδυναμίες, αποτελεί τη σημαντικότερη έκδοση για τις τουρκικές σφαγές του καλοκαιριού του […]

“Άσμα Μαΐου, ότ’ εκβάλλουσιν τον Κλήδονα” (1868)

Πρωτομαγιά σήμερα, και σας προτείνω να διαβάσετε το “Άσμα Μαΐου” που αποθησαύρισε ο Αγιοπετρίτης φιλόλογος και σχολάρχης για μερικά χρόνια στη Λάρνακα Αθανάσιος Α. Σακελλάριος στον τόμο των πολύτιμων “Κυπριακών” του 1868 (περιλαμβάνεται και στη δεύτερη έκδοση του 1890-1891). Η πλήρης παραπομπή της πρώτης δημοσίευσης είναι: Αθανάσιος Α. Σακελλάριος, Τα Κυπριακά. Τόμος τρίτος, Η εν […]

Από την ιστορία της Ιατρικής στην Κύπρο

Ανάμεσα στις ιδιαιτερότητες της πανδημίας που βιώνουμε, είναι και η ανάδειξη στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας των επαγγελματιών στον χώρο της υγείας, των γιατρών, του νοσηλευτικού και διοικητικού προσωπικού, των εργαζομένων στα νοσοκομεία, αντρών και γυναικών, που επωμίστηκαν, με αυτοθυσία και αυταπάρνηση, το κύριο βάρος αντιμετώπισης του βροτολοιγού ιού. Το σημερινό άρθρο αποτελεί και μια […]

Η ισπανική γρίππη στην Κύπρο, 1918

Όσα βιώνουμε τις τελευταίες βδομάδες με την επέλαση της επιδημίας του κορονοϊού, σε έναν κόσμο που θεωρούσαμε απρόσβλητο από ανάλογους ξεχασμένους εφιάλτες, μας επιτρέπουν, εν μέσω «αυτοπεριορισμών» και γενικής ανησυχίας, να δούμε ορισμένα στοιχεία από το πέρασμα της ισπανικής γρίππης από το νησί μας, το 1918. Όσα θα διαβάσει ο αναγνώστης δεν θα περιορίσουν βεβαίως […]

Από την ιστορία των επιδημιών στην Κύπρο

Τα όσα παρακολουθεί με ανησυχία η ανθρωπότητα τις τελευταίες ημέρες με την εξάπλωση του κορωνοϊού (και του πανικού), ξυπνούν ξεχασμένους θαμμένους εφιάλτες για τις επιδημίες που θέριζαν, ως άρματα δρεπανηφόρα, εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, γεννώντας τον τρόμο και μεγιστοποιώντας τις δεισιδαιμονίες των προηγούμενων γενιών. Στη νεότερη ιστορία της, η Κύπρος χτυπήθηκε από πολλά «θανατικά», όπως τα […]

Η ανομβρία του 1870-1873

Για μια από τις μεγαλύτερες θεομηνίες που έπληξαν την Κύπρο στη νεότερη ιστορία θα μιλήσουμε σήμερα, την ανομβρία του 1870-1873. Καθώς θεωρούμε εντυπωσιακό ότι αν και παρήλθαν μόλις 150 χρόνια από το πρώτο έτος της ανομβρίας (1870), τείνει να διαγραφεί εντελώς από την κυπριακή συλλογική μνήμη. Ο Φίλιος Ζαννέτος, στον πρώτο τόμο (1910) της «Ιστορίας […]

Από το 2020 στο 1920

Πρωτοχρονιά σήμερα, και μαζί με τις ευχές σε όλους και όλες τους φίλους / φίλες του “Περί Ιστορίας” για καλή χρονιά, με υγεία, προσωπική και οικογενειακή ευτυχία και ελευθερία στον τόπο μας, θα δούμε τέσσερα αποσπάσματα από τα πρωτοχρονιάτικα πρωτοσέλιδα του 1920, στην Κύπρο και στην Ελλάδα. Στη Λευκωσία, η παλιότερη εφημερίδα της πόλης, η […]

Ελληνική Σχολή Λεμεσού: 200 χρόνια από την ίδρυσή της

Συμπληρώνονται φέτος 200 χρόνια από την ίδρυση της Ελληνικής Σχολής Λεμεσού, ενός από τα εκπαιδευτήρια που εμφανίστηκαν κατά τις παραμονές της ελληνικής επανάστασης και μαρτυρούν την πνευματική άνοιξη που σημειώθηκε εκείνη την εποχή στην Κύπρο. Η εκπαιδευτική αναδημιουργία οφειλόταν εν πολλοίς στον θερμουργό ζήλο του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, του εθνομάρτυρα της 9ης Ιουλίου 1821, ιδρυτή της […]

Δύο άγνωστα κείμενα για την Αμμόχωστο (1844 και 1846)

Αναζητώντας τεκμήρια και πληροφορίες στα μικρασιατικά έντυπα για την Κύπρο του μακρού και άγνωστου 19ου αιώνος, εντόπισα πριν μερικά χρόνια ένα σύντομο «κυπριακό» άρθρο στο περιοδικό «Αποθήκη των ωφελίμων γνώσεων» της Σμύρνης, δημοσιευμένο στο τεύχος του Δεκεμβρίου 1844. Έχει τίτλο «Η πόλις Αμμόχουστος» και το υπογράφει ο Δημήτριος Ν. Φρανγκούδης. Κατά μια ατυχή συγκυρία, το […]