Περί «Φακέλου της Κύπρου», 44 χρόνια μετά το 1974

Η κυκλοφορία των πρώτων τεσσάρων τόμων του «Φακέλου Κύπρου», στο διαδίκτυο και την έντυπη μορφή τους, αποτελεί σημαντικό γεγονός για την ιστοριογραφία του σύγχρονου Ελληνισμού. Δίνεται, πλέον, άμεση πρόσβαση σε ένα απρόσιτο μέχρι σήμερα αρχειακό υλικό, που αφορά τις πιο τραγικές «εσωτερικές πτυχές» του Κυπριακού, του κατεξοχήν εθνικού θέματος των τελευταίων δεκαετιών. Το φιλόδοξο εκδοτικό […]

“Πού είναι η Λάπηθος;”

Ένα περιστατικό που συνέβηκε πρόσφατα, μου δίνει την ευκαιρία να αναφερθώ σήμερα σε ένα φαινόμενο που έχω διαπιστώσει εδώ και χρόνια: την μεγάλη άγνοια των Κυπρίων νέων για τη γεωγραφία του τόπου μας. Πριν από λίγες μέρες κλήθηκα να μιλήσω σε μια ομάδα 25 παιδιών Τρίτης Γυμνασίου από μια μεγάλη κωμόπολη της υπαίθρου, στα πλαίσια […]

Τα Οκτωβριανά στην ύπαιθρο: Εξέγερση και καταστολή

Η εξέγερση των «Οκτωβριανών», με κορυφαία στιγμή της λαϊκής έκρηξης τον εμπρησμό του Κυβερνείου στις 21 Οκτωβρίου 1931, άλλαξε τον πολιτικό, εκκλησιαστικό, εκπαιδευτικό  και κοινωνικό χάρτη του νησιού, καθορίζοντας  και την ιστορία των επόμενων δεκαετιών. Το αυθόρμητο λαϊκό ξέσπασμα οργής επεκτάθηκε για λίγες μέρες σε όλη την Κύπρο με σοβαρότερα επεισόδια και νεκρούς, από τα […]

Από την ιστορία του συνδικαλισμού των εκπαιδευτικών

Με αφορμή την προχθεσινή διήμερη απεργία των εκπαιδευτικών, κορύφωση της κρίσης στην Παιδεία, θα δούμε στο σημερινό μας σημείωμα ορισμένους καίριους σταθμούς της συνδικαλιστικής τους ιστορίας. Σημειώνουμε ότι για τον συνδικαλισμό των Κυπρίων δασκάλων και καθηγητών έχουν εκδοθεί τα σημαντικά έργα των Δημήτρη Φ. Χαραλάμπους (τρεις τόμοι το 2001 και δύο τόμοι το 2015) και […]

20 Ιουλίου 1974: Οι πρώτες ώρες του εφιάλτη

Θα επιχειρήσουμε σήμερα, μια μέρα μετά τη χτεσινή επέτειο, να κωδικοποιήσουμε τις πρώτες ώρες της τουρκικής εισβολής, και κυρίως, μερικά συμπεράσματα που εξάγονται από την απλή καταγραφή της ακατανόητα αργοπορημένης ελληνικής αντίδρασης. Δυστυχώς και μόνο τα παρακάτω τεκμηριώνουν την ανικανότητα και τη σύγχυση όσων πραξικοπηματικά είχαν καταλάβει την εξουσία στην Ελλάδα και στην Κύπρο και […]

Η αντιμετώπιση της τουρκικής εισβολής. Ερωτήματα ενός διοικητή μονάδας

Για τη σημερινή 44η επέτειο της τουρκικής εισβολής επιλέγω το παρακάτω απόσπασμα, από το βιβλίο του Δημήτριου Μπίκου, Πώς χάσαμε το 38% της Κύπρου. Τα θύματα της τουρκικής εισβολής και η δίκη των στρατηγών. 20 Ιουλίου 1974. Η μοιραία μέρα, Αθήνα: Λογοθέτης, 2000, σσ. 51-52. Ο αντισυνταγματάρχης Δημ. Μπίκος, διοικητής του 316 Τ.Π., που είχε […]

Στέλλα Σπύρου: Ένας Κερυνειώτης Άγγελος (1942-2018)

Κηδεύεται σήμερα το απόγευμα ( 22 Μαΐου 2018) στον Στρόβολο η Κερυνειώτισα Στέλλα Σπύρου. Τα τελευταία χρόνια είχε αφοσιωθεί στην έρευνα και είχε προσθέσει στην κερυνειώτικη βιβλιογραφία τα παρακάτω βιβλία της: Η μικρά ημών πόλις Κερύνεια. Ερανίσματα περί Κερυνείας εξ εφημερίδων παλαιών 1879-1912, Λευκωσία: Επιφανίου 2005. Στην Κερύνεια επί πτερύγων αγγέλου, Λευκωσία 2005. Αενάως ιστορώ, […]

Έλληνες πρόσφυγες στην Κύπρο, 1941-1946

Για μια νέα έκδοση θα μιλήσουμε σήμερα, το βιβλίο του Ιάκωβου Δ. Μιχαηλίδη, με τίτλο «Παιδιά του Οδυσσέα. Έλληνες πρόσφυγες στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική (1941-1946)» (Αθήνα, εκδόσεις Μεταίχμιο, 2018). Ο συγγραφέας, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, εξετάζει το οδοιπορικό των προσφύγων από τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου (Ικαρία, Λέσβος, […]

“Ο τελευταίος σταθμός”…

Η πολιτική ιστορία της Κύπρου, κατά κάποια ιδιοτροπία της ιστορίας, είναι συνδεδεμένη στενά με τις ελβετικές πόλεις, όπως επιβεβαιώνει και η «πενταμερής διάσκεψη» για το Κυπριακό που διεξάγεται αυτές τις μέρες στο Κραν Μοντάνα. Πρώτος σταθμός ήταν το 1923, όταν με τη συνθήκη της Λωζάνης η Τουρκία του Μουσταφά Κεμάλ παραιτήθηκε από κάθε απαίτηση στα […]

Βρετανικές απώλειες στον αγώνα της ΕΟΚΑ

Την περασμένη Τρίτη, 25 Απριλίου 2017, σε διάλεξη του γράφοντος στη Λευκωσία, έγινε μια απόπειρα κωδικοποίησης των πραγματικών δεδομένων σχετικά με τις βρετανικές απώλειες στον αγώνα της ΕΟΚΑ. Για το ζήτημα έχουμε γράψει και άλλοτε στη στήλη μας, με αφορμή τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου των Βρετανών πεσόντων κατά το 1955-1959, που έγιναν στην κατεχόμενη Κερύνεια, […]