Από την παραγωγή του 2019: Βιβλία για το 1974

Θα επιχειρήσουμε σήμερα, και ενώ αποχαιρετούμε το 2019, μια πρώτη επισκόπηση της κυπρολογικής βιβλιογραφικής παραγωγής για βιβλία που εκδόθηκαν κατά τον εκπνέοντα χρόνο και αναφέρονται στη νεότερη και σύγχρονη ιστορία της Κύπρου. Η παρούσα επιλογή, στα στενά όρια της στήλης, δεν μπορεί να είναι εξαντλητική, καθώς αφορά βιβλία που έχουμε εμείς ξεχωρίσει. Εξάλλου, το παρόν […]

Μια χριστουγεννιάτικη κάρτα του 1974

Τα πρώτα Χριστούγεννα μετά την τουρκική εισβολή, για όλους τους Έλληνες Κυπρίους και ειδικότερα για όσους έχασαν αγαπημένα συγγενικά πρόσωπα στη διάρκεια της εισβολής και για τους πρόσφυγες, θα μείνουν για πάντα χαραγμένα στη μνήμη τους. Για πάρα πολλούς  λόγους. Ταπεινά τεκμήρια της εποχής αποτελούν οι χριστουγεννιάτικες κάρτες που κυκλοφόρησαν, τόσο το 1974, όσο και […]

Δώρος Λοΐζου, 1944-1974

Το βιβλίο του Κώστα Βενιζέλου με τίτλο «Δώρος Λοΐζου. Οι δολοφόνοι κυκλοφορούν ελεύθεροι. Άγνωστα ντοκουμέντα – χειρόγραφα σημειώματα. Η συγκάλυψη ενός πολιτικού εγκλήματος» (εκδόσεις Hippasus, Λευκωσία 2019), αποτελεί σημαντική συμβολή στη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου για μια από τις πιο τραγικές περιόδους της. Πρόκειται για ένα ιστορικό βιβλίο, προϊόν συστηματικής και μεθοδικής έρευνας, με σαφέστατη […]

«Να πέσει, μωρέ, η Πατρίδα, αλλά να πέσει μαχόμενη!»

Όσοι έχουν ζήσει ή μελετούν σήμερα, εκ των υστέρων, τις τραγικές ημέρες της τουρκικής εισβολής γνωρίζουν τα κύρια χαρακτηριστικά των απέλπιδων προσπαθειών απόκρουσής της: την έλλειψη οπλισμού και συντονισμού μετά την πρόχειρη και χαοτική επιστράτευση, τα τραγικά αποτελέσματα του προηγηθέντος πραξικοπήματος και τις επιπτώσεις τους στο ηθικό και την ψυχική ενότητα των μονάδων και του […]

Δημήτρης Χριστόφιας (1946-2019)

Για τον Δημήτρη Χριστόφια, που απεβίωσε την προπερασμένη Παρασκευή και κηδεύτηκε την περασμένη Τρίτη, 25 Ιουνίου 2019, έχουν γραφτεί και έχουν ειπωθεί πολλά αυτές τις μέρες. Στο σημερινό μας σημείωμα θα σταθούμε σε ορισμένα από τα στοιχεία που χαρακτήριζαν τον βίο του εκλιπόντος, ξεκινώντας από την καταγωγή του, το Κάτω Δίκωμο της επαρχίας Κερύνειας. Απώτερη […]

Περί «Φακέλου της Κύπρου», 44 χρόνια μετά το 1974

Η κυκλοφορία των πρώτων τεσσάρων τόμων του «Φακέλου Κύπρου», στο διαδίκτυο και την έντυπη μορφή τους, αποτελεί σημαντικό γεγονός για την ιστοριογραφία του σύγχρονου Ελληνισμού. Δίνεται, πλέον, άμεση πρόσβαση σε ένα απρόσιτο μέχρι σήμερα αρχειακό υλικό, που αφορά τις πιο τραγικές «εσωτερικές πτυχές» του Κυπριακού, του κατεξοχήν εθνικού θέματος των τελευταίων δεκαετιών. Το φιλόδοξο εκδοτικό […]

“Πού είναι η Λάπηθος;”

Ένα περιστατικό που συνέβηκε πρόσφατα, μου δίνει την ευκαιρία να αναφερθώ σήμερα σε ένα φαινόμενο που έχω διαπιστώσει εδώ και χρόνια: την μεγάλη άγνοια των Κυπρίων νέων για τη γεωγραφία του τόπου μας. Πριν από λίγες μέρες κλήθηκα να μιλήσω σε μια ομάδα 25 παιδιών Τρίτης Γυμνασίου από μια μεγάλη κωμόπολη της υπαίθρου, στα πλαίσια […]

Τα Οκτωβριανά στην ύπαιθρο: Εξέγερση και καταστολή

Η εξέγερση των «Οκτωβριανών», με κορυφαία στιγμή της λαϊκής έκρηξης τον εμπρησμό του Κυβερνείου στις 21 Οκτωβρίου 1931, άλλαξε τον πολιτικό, εκκλησιαστικό, εκπαιδευτικό  και κοινωνικό χάρτη του νησιού, καθορίζοντας  και την ιστορία των επόμενων δεκαετιών. Το αυθόρμητο λαϊκό ξέσπασμα οργής επεκτάθηκε για λίγες μέρες σε όλη την Κύπρο με σοβαρότερα επεισόδια και νεκρούς, από τα […]

Από την ιστορία του συνδικαλισμού των εκπαιδευτικών

Με αφορμή την προχθεσινή διήμερη απεργία των εκπαιδευτικών, κορύφωση της κρίσης στην Παιδεία, θα δούμε στο σημερινό μας σημείωμα ορισμένους καίριους σταθμούς της συνδικαλιστικής τους ιστορίας. Σημειώνουμε ότι για τον συνδικαλισμό των Κυπρίων δασκάλων και καθηγητών έχουν εκδοθεί τα σημαντικά έργα των Δημήτρη Φ. Χαραλάμπους (τρεις τόμοι το 2001 και δύο τόμοι το 2015) και […]

20 Ιουλίου 1974: Οι πρώτες ώρες του εφιάλτη

Θα επιχειρήσουμε σήμερα, μια μέρα μετά τη χτεσινή επέτειο, να κωδικοποιήσουμε τις πρώτες ώρες της τουρκικής εισβολής, και κυρίως, μερικά συμπεράσματα που εξάγονται από την απλή καταγραφή της ακατανόητα αργοπορημένης ελληνικής αντίδρασης. Δυστυχώς και μόνο τα παρακάτω τεκμηριώνουν την ανικανότητα και τη σύγχυση όσων πραξικοπηματικά είχαν καταλάβει την εξουσία στην Ελλάδα και στην Κύπρο και […]