Του Παύλου Παυλάκη (1930-2022)

Απεβίωσε την Παρασκευή 6 Μαΐου 2022 ο Παύλος Παυλάκης, διακεκριμένος αγωνιστής της ΕΟΚΑ (τομεάρχης Βαρωσιών και Αμμοχώστου), συνιδρυτής του ΕΔΜΑ και βουλευτής Αμμοχώστου (με το «Πατριωτικό Μέτωπο») από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας μέχρι το 1970. Ήταν ένας από τους – ελάχιστους πια -εναπομείναντες εν ζωή κορυφαίους αγωνιστές – τομεάρχες της ΕΟΚΑ. Γεννήθηκε στα Άρδανα, […]

Οι απελάσεις των Ελλαδιτών καθηγητών από την Κύπρο στα χρόνια του Αγώνα της ΕΟΚΑ

Στο πρόσφατο άρθρο μου «Καθηγητές από την Ελλάδα και τον υπόδουλο Ελληνισμό στην Κύπρο, 1893-1960: απόπειρα πρώτης συνολικής παρουσίασης», στο Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων – Σύνδεσμος Ελλήνων Κυπρίων Φιλολόγων (επιμ. Αντώνης Ν. Μαστραπάς – Μανώλης Μ. Στεργιούλης), Κύπρος Ιστορία και Πολιτισμός, Αθήνα: Κοράλλι, 2022, τόμ. Α΄, σσ. 228-244, παρουσίασα ένα λησμονημένο κεφάλαιο της αυταρχικής αποικιακής καταστολής […]

Ένα βιβλίο για τον Τάσο Μάρκου

Κυκλοφόρησε πρόσφατα από την Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων του Υπουργείου Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας, με την επιμέλεια της Πολύμνιας Χατζηνεοφύτου και των Κλαίρης Κυριάκου, Έλενας Γεωργίου και Άντριας Κούμα-Αθανασίου, η έκδοση «Ο ήρωας Τάσος Μάρκου» (Λευκωσία 2021). Πρόκειται για ένα βιβλίο 180 περίπου σελίδων, με σπάνιο φωτογραφικό  υλικό – προσφορά της οικογένειας του Τάσου Μάρκου. […]

Το Αρχείο του Τάσσου Παπαδόπουλου

Μια από τις μεγαλύτερες δυσκολίες του ιστορικού της σύγχρονης ιστορίας στην ημικατεχόμενη Κύπρο είναι η έλλειψη «αρχειακής συνείδησης», δημόσιας και ιδιωτικής, απαραίτητης προϋπόθεσης για την προστασία και διάσωση των ιστορικών πηγών και εγγράφων. Η ίδρυση του Κρατικού Αρχείου (1978), υπήρξε ένα αναγκαίο πρώτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, όμως τα κυπριακά πολιτικά κόμματα, είτε ιδρύθηκαν […]

Μιχαλάκης Μαραθεύτης (1926-2021)

Απεβίωσε χτες, 8 Δεκεμβρίου 2021, ο εκπαιδευτικός, παιδαγωγός, αγωνιστής της ΕΟΚΑ και συγγραφέας, Μιχαλάκης Μαραθεύτης. Ο εκλιπών γεννήθηκε στο Κτήμα της Πάφου το 1926. Ευτύχησε να έχει στο Ελληνικό Γυμνάσιο Πάφου γυμνασιάρχη τον Μικρασιάτη φιλόλογο Πασχάλη Πασχαλίδη και όταν πήρε το πτυχίο της Φιλολογίας από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και επέστρεψε στην Κύπρο, δίδαξε στο ίδιο […]

Κυκλοφόρησε το βιβλίο της Κωνσταντίνας Π. Κωνσταντίνου για τον απόηχο του ελληνικού Εμφυλίου στην Κύπρο

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Ρίζες» (Λευκωσία, 2021) το βιβλίο της Κωνσταντίνας Π. Κωνσταντίνου, με τίτλο «Ο αντίκτυπος του ελληνικού Εμφυλίου στην Κύπρο: Οι πολιτικές, κοινωνικοοικονομικές, εκπαιδευτικές και αθλητικές πτυχές». Το βιβλίο (σελίδες 565) εξετάζει πολυεπίπεδα τις επιπτώσεις του Εμφυλίου στην Κύπρο του 1946-1949 και αποτελεί, κατά την άποψή μου, την πιο συστηματική μελέτη για την […]

Της Ρήνας Κατσελλή (1938-2021), της φωνής της Κερύνειας

Βαρύς και δυσοίωνος εξελίσσεται ο δεύτερος χρόνος της πανδημίας καθώς αποχαιρετήσαμε στους πέντε πρώτους του μήνες σπουδαίους πνευματικούς ανθρώπους του ημικατεχόμενου τόπου μας. Σήμερα έφυγε από τη ζωή η Ρήνα Χαραλαμπίδη Κατσελλή (Κερύνεια 1938 – Προσφυγιά 2021), μια από τις σημαντικότερες μορφές των γραμμάτων της επαρχίας Κερύνειας κατά τις τελευταίες πέντε δεκαετίες. Το συνολικό πολύτομο […]

Για τον Νίκο Α. Ρολάνδη (1934-2021)

Στη μνήμη του Νίκου Α. Ρολάνδη, που σήμερα το πρωί μάθαμε ότι έφυγε από τη ζωή, δημοσιεύω αποσπάσματα από την ομιλία μου στην παρουσίαση του βιβλίου του με τίτλο «Ματιές στη ζωή και στην ιστορία» (Λευκωσία: Ηλίας Επιφανίου, 2019) που έγινε στη Λευκωσία στις 16 Μαΐου 2019, πριν δυο χρόνια. «Ο Νίκος Α. Ρολάνδης, γεννήθηκε […]

Οι αγχόνες του Μαΐου 1956

Στις παλιές εφημερίδες της βιβλιοθήκης μου ξεχωρίζω αυτές με τις πολιτικές γελοιογραφίες. Σε αυτές ιδιαίτερη θέση έχει η περίοδος του Αγώνα της ΕΟΚΑ και οι ελλαδικές εφημερίδες. Πριν μερικές μέρες έπεσα τυχαία σε μια από αυτές, με θέμα επετειακό. Είναι το πρωτοσέλιδο του “Βήματος” της 13ης Μαΐου 1956, σαν σήμερα πριν από 65 χρόνια, διά […]

Μια φωτογραφία του Τάσου Μάρκου…

Ανάμεσα στα μεγάλα αρχεία που έχω παραλάβει το τελευταίο διάστημα και περιμένουν την ταξινόμησή τους από τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου είναι ένα ογκώδες αρχείο από τα κατάλοιπα των Κυπρίων Βετεράνων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου: ότι έχει απομείνει από τις δωρεές των σημαντικότερων κειμηλίων του Συνδέσμου στο […]