Τουλάχιστον, «είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα»…

Η θρυλική κινηματογραφική ατάκα του μακαρίτη Ντίνου Ηλιόπουλου δίνει, θαρρώ, τον καλύτερο τίτλο στην κατάσταση που ζούμε τους τελευταίους μήνες στο Κυπριακό, τουλάχιστον ως προς αυτό που συνηθίσαμε να αποκαλούμε «εσωτερικό μέτωπο». Το εξωτερικό περιβάλλον γνωστό και συνεχώς πιο πιεστικό: Οι πορθητές αλωνίζουν, σε στεριά και θάλασσα. Ο Ερντογάν επαναλαμβάνει, για την Ανατολική Μεσόγειο, ως […]

Βλέποντας την Αμμόχωστο από το “Σαλαμίνια” (ΙΙ)

45 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την κατάληψη της Αμμοχώστου από τα τουρκικά στρατεύματα, στις 15 Αυγούστου 1974. Τα οποία, ξεκίνησαν ξανά, «τις ειρηνευτικές τους επιχειρήσεις», και «επισήμως» (αφού και στην «εκεχειρία» συνέχιζαν να καταλαμβάνουν εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας), αμέσως μετά το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων στη Γενεύη, στις 14 Αυγούστου του 1974 για να ολοκληρώσουν το […]

Δύο άγνωστα κείμενα για την Αμμόχωστο (1844 και 1846)

Αναζητώντας τεκμήρια και πληροφορίες στα μικρασιατικά έντυπα για την Κύπρο του μακρού και άγνωστου 19ου αιώνος, εντόπισα πριν μερικά χρόνια ένα σύντομο «κυπριακό» άρθρο στο περιοδικό «Αποθήκη των ωφελίμων γνώσεων» της Σμύρνης, δημοσιευμένο στο τεύχος του Δεκεμβρίου 1844. Έχει τίτλο «Η πόλις Αμμόχουστος» και το υπογράφει ο Δημήτριος Ν. Φρανγκούδης. Κατά μια ατυχή συγκυρία, το […]

Όψεις της Αποικιοκρατίας στην Κύπρο

Παρουσιάστηκε προχθές, 4 Απριλίου 2019, στη Λευκωσία, η δίτομη ογκώδης έκδοση των Μύρωνος Χριστοφίδη και Λεωνίδα Φ. Λεωνίδου, «Χρονολόγιον Αγώνος ΕΟΚΑ (1954-1959). Κύρια ιδιοτυπία της έκδοσης είναι ότι ο πρώτος εκ των συγγραφέων, Μύρων Κ. Χριστοφίδης (1926-1988) κατέλειπε 1924 πυκνογραμμένες σελίδες χρονολογίου που έγραφε σχολαστικά κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ (από το 1956 […]

Τιμώντας τη μνήμη του Αυξεντίου, Μάρτιος 1959

Ένα ενδιαφέρον κεφάλαιο που απασχολεί και τους ημέτερους νεότερους ερευνητές τα τελευταία χρόνια είναι ο τρόπος καθιέρωσης της «θεσμοθέτησης της μνήμης» για τις επετείους και τους ήρωες του αγώνα της ΕΟΚΑ. Όπως σε κάθε συλλογικότητα και χώρα του κόσμου, ειδικά αυτές που δημιουργήθηκαν ύστερα από απελευθερωτικούς πολέμους και επαναστάσεις, η ανάδειξη συμβόλων και η απότιση […]

Ζαχαρίας Γ. Σωτηρίου (1878-1959). Εκ Βαρωσίων

Πριν από μερικές βδομάδες, στο άρθρο μας για τις κυπριακές εκδόσεις για τη Μακεδονία των αρχών του περασμένου αιώνα, αναφερθήκαμε σε μια αγαπημένη φιγούρα της παλιάς Κύπρου, τον Ζαχαρία Γ. Σωτηρίου, σατιρικό και πατριωτικό ποιητή, συντάκτη του «Πυξ-Λαξ» των Βαρωσίων και λόγιο με αρκετές εκδομένες ποιητικές συλλογές. Ένας από τους καλούς αναγνώστες της στήλης, τον […]

Κυπριακές εκδόσεις για τη Μακεδονία, 1904-1908

Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ιστορικές, φιλολογικές και βιβλιογραφικές πτυχές των δεσμών Κύπρου – Μακεδονίας, που απηχούν και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον των Ελλήνων Κυπρίων για όσα διαδραματίζονταν στη Μακεδονία στις αρχές του 20ού αιώνα είναι οι σχετικές κυπριακές εκδόσεις. Ένα σχεδόν άγνωστο κεφάλαιο για τη νεότερη κυπριακή γραμματεία, καθώς πρόκειται για δυσεύρετες σήμερα, ολιγοσέλιδες εκδόσεις, […]

Κυπριακές βιβλιοθήκες: παρελθόν, παρόν και μέλλον

Τα εγκαίνια του εντυπωσιακού κτιρίου της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου αποτελούν σημαντικό σταθμό στην ιστορία των κυπριακών βιβλιοθηκών και μεγάλο γεγονός για την πνευματική και πολιτιστική ζωή του τόπου. Τύχη αγαθή, η λειτουργία του νέου κτιρίου της πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης στη Λευκωσία, συνέπεσε χρονικά με την επιστροφή και πάλι, ύστερα από την κτιριακή ανακαίνιση, της Δημοτικής […]

“Πού είναι η Λάπηθος;”

Ένα περιστατικό που συνέβηκε πρόσφατα, μου δίνει την ευκαιρία να αναφερθώ σήμερα σε ένα φαινόμενο που έχω διαπιστώσει εδώ και χρόνια: την μεγάλη άγνοια των Κυπρίων νέων για τη γεωγραφία του τόπου μας. Πριν από λίγες μέρες κλήθηκα να μιλήσω σε μια ομάδα 25 παιδιών Τρίτης Γυμνασίου από μια μεγάλη κωμόπολη της υπαίθρου, στα πλαίσια […]

Τα Οκτωβριανά στην ύπαιθρο: Εξέγερση και καταστολή

Η εξέγερση των «Οκτωβριανών», με κορυφαία στιγμή της λαϊκής έκρηξης τον εμπρησμό του Κυβερνείου στις 21 Οκτωβρίου 1931, άλλαξε τον πολιτικό, εκκλησιαστικό, εκπαιδευτικό  και κοινωνικό χάρτη του νησιού, καθορίζοντας  και την ιστορία των επόμενων δεκαετιών. Το αυθόρμητο λαϊκό ξέσπασμα οργής επεκτάθηκε για λίγες μέρες σε όλη την Κύπρο με σοβαρότερα επεισόδια και νεκρούς, από τα […]